Добредојдовте
  • Users with e-mails at mail ·ru, aol ·com and gmx ·com to contact admins for registration.
  • Новорегистрираните членови повратниот одговор од форумот за активирање на сметката нека го побараат и во Junk на нивните пошти.
  • Сите регистрирани членови кои неучествуваат во дискусиите три месеци автоматски им се брише регистрацијата

 

Thread Rating:
  • 11 Vote(s) - 3.82 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
ГОЛИ ОТОК-ОСТРОВ НА СМРТТА ОД ВЕНКО МАРКОВСКИ
Author Message
basilius_2 Offline
Moderator
*****

Posts: 1,136
Joined: Dec 2009
Reputation: 17
#39

Фељтон

Вистините и контроверзиите за Венко Марковски (5)



Бил против српски букви во македонската азбука

Венко протестирал поради тоа што не била прифатена азбуката на првата Комисија составена од најдобрите познавачи на македонскиот јазик

Виктор Цветаноски



Првиот повидлив судир на Венко Марковски со тогашните пројугословенски партиски кадри бил за време на создавањето на македонскиот литературен јазик и азбука. За време на расправите во Првата комисија за кодификација на македонскиот јазик, тој заедно со д-р Ѓорѓи Шоптрајанов, Ѓорѓи Киселинов, Ристо Проданов и други ќе се залага јазикот на македонското централно подрачје на кој пееле тој, Кочо Рацин и Коле Неделковски да биде земен за основа на македонскиот литературен јазик и бил против обидите во азбуката да се земат некои српски букви. Комисијата дефинитивно ја утврдила азбуката, а на седницата на Президиумот на АСНОМ, Венко Марковски дал пошироко објаснување околу расправата и дилемите што ги имале.

Меѓутоа, Президиумот ја одложил конечната одлука за прифаќање на азбуката. Страхил Гигов предложил Президиумот да не зазема конечно решение за, како што објаснил, да не се отвора во јавноста широка дискусија која можела да биде штетна за македонската држава. За да се даде поголем научен авторитет на целата таа работа, предложил да се повикаат од Москва светски познатите стручњаци за славјанска филологија и најдобрите познавачи на јазиците на балкански народи: Берштејн и Державин.

Очигледно е дека тоа не бил вистинскиот мотив за одлагање на конечното решение за прифаќање на утврдената азбука, што може да се заклучи и од тоа како се одвивале настаните подоцна. Тоа најдобро може да се види и од писмото на ЦК КПМ испратено до ЦК КПЈ, потпишано од Лазар Колишевски во кое состојбата е претставена подраматично отколку што ја образложил Гигов. Во писмото навистина се бара ЦК КПЈ да помогне да дојдат советските стручњаци, но наведените причините се други.

Се тврди дека Македонија со сопствени сили не е во состојба да го реши тоа прашање како што треба и дека се појавиле разни тенденции што можеле лошо да се одразат врз политичкиот живот на македонскиот народ. „Разни елементи, кои уште не сраснале со Федеративна Југославија, би го искористиле и се обидуваат да го искористат прашањето на нашата азбука за да внесат раздвојување на нашиот народ и да го оддалечат од Федеративна Југославија“, стои во писмото. Промакедонските кадри биле тие елементи кои не сакале да биде прифатена српската азбука, меѓу кои бил и Венко.

Тогаш работата во свои раце ја зел Агитпроп на ЦК КПМ и во расправите што се воделе учествувале и партиски раководители. Во знак на протест д-р Ѓорѓи Шоптрајанов одбил да работи во Втората комисија, а Венко Марковски, иако не се согласувал со нејзиното формирање, сепак, останал да работи во неа. Како што истакнува д-р Стојан Ристески, тој категорично бил против употребата на српските букви Ѓ и Ќ и побарал неговото мислење да се издвои, но на тоа се спротивставила Лилјана Чаловска, барајќи од него по секоја цена да го брани заедничкиот став и да се покорува на дисциплината.



Втората комисија ја освоила српската кирилица плус буквата Ѕ, што наишло на реакција кај голем број интелектуалци и раководни луѓе во Македонија. Гласовите за тоа стасале и до ушите на првите луѓе на ЦК КПЈ, кои побарале веднаш во Белград да дојдат Веселинка Малинска, Блаже Конески и Венко Марковски за дефинитивно да се средело прашањето со македонската азбука. Таму ги примил Милован Ѓилас, кој според д-р Виолета Ачкоска, инсистирал на српската варијанта, на што реагирал Венко, сметајќи дека со тоа Македонците од Вардарска Македонија се оддалечуваат од оние во Егејскиот и Пиринскиот дел. Според Конески , Ѓилас оставил сами Македонците да си го решат тоа прашање. Самиот Ѓилас писмено му одговори на д-р Ристевски дека од групата што била кај него се сеќава само на Блаже Конески, дека групата дошла со готови ставови и „сите, буквално сите, ставови на Конески се прифатени“.

Подоцна била формирана трета Комисија, во која бил и Венко Марковски и која, всушност, ја утврдила денешната азбука. Д-р Стојан Ристевски, кој подолго време истражуваше како е создаден македонскиот литературен јазик, смета дека првата јазична Комисија била најквалификувана, зашто во неа од 11 члена - осуммина биле филолози со подолго работно искуство, еден поет и само еден политичар, кој бил и добар познавач на македонскиот јазик. Втората комисија била партиска. Во третата Комисија од 10 члена само тројца биле филолози, без ниеден доктор на наука, еден незавршен студент- филолог, еден поет, двајца публицисти, двајца новинари и едно воено лице. „Првата комисија се' понесла професионално, давајќи ги своите ставови во дефинитивна форма. Досега неправилно и неправедно е оцрнувана таа, препишувајќи и' го нејзе ставот на Президиумот на ЦК КПМ за барање руска помош“, смета тој.



Д-р Ристески при прибирањето изворна граѓа за создавањето на македонската азбука сакал да дојде до сите веродостојни документи и слушнал дека во тоа може да му помогне Лазар Колишевски. „Моите пријатели ме убедуваа да не одам кај Колишевски зашто знаеја што ќе му изнесам. Сепак, му се обратив со писмо, со молба, ако има некој писмен документ, освен оние со коишто јас располагам, да ми овозможи увид во него или ако знае нешто досега ненапишано во врска со тоа да ми каже. Колишевски на разговор ме повика во октомври 1985 година. На средбата беа присутни и Ристо Лазаров и Методија Петровски. Ми рече дека други документи во врска со азбуката од оние што ги имам јас нема, дури побара еден документ што го нема да му го дадам да го фотокопира. Но, усно ми го изнесе следното:

’Во врска со дефинитивното оформување на македонската азбука баравме помош, мислења од врвните лингвисти на СССР, Бугарија и Србија. Сакавме да консултираме и некои француски слависти, но тогаш тешко можевме да воспоставиме врска со нив. Со писмо се обративме до ЦК КПЈ за Берштејн и Державин, мојата сопруга Лилјана Чаловска ја пуштив во Софија кај Кирил Мирчев, кој и' беше вујко, брат на мајка и', а јас контактирав со Александар Белиќ... Со Белиќ се сретнав во Белиот двор. Разговаравме за азбуката. Тој на еден лист ми ги нацрта буквите на Крсте Мисирков. Еве ви, што има да барате други, ми рече... Како што беше голем занесот за југословенството, се појави и мислење да се земе латиницата кај нас и во Србија, па да се добие едно, југословенско писмо‘, ми рече Колишевски.

Јас му се обратив: Другар Лазо (тогаш така беше) во документацијата при зафатите во врска со македонската азбука среќавам две дијаметрално спротивни гледишта. Од 11-члената комисија деветмина цврсто стојат дека македонскиот јазик е посебен од соседните јазици, па треба да си има посебни знаци за неговите карактеристични гласови. Главен претставник на оваа мнозинска група е Венко Марковски. Блаже Конески, пак, се застапува да се земе српската азбука и како македонска, образложувајќи: ’За оваја наша работа постои големо интересуење, има многу други луѓе што се интересуват за овоа питање. И сметам, оти кај нив има мнозина кои не се сложуат со досегашните мнениа. Да се измислуат нови букви не е проста и лека работа и затова не треба да се упуштаме во това пред добро да размислиме. За да измислуваме нови букви, треба да најдеме јаки и здрави разлози оти старите букви не чинат. А старото е проверено со пракса. Ако имаме извесна навика со употребата на една азбука, а да измислуваме нови букви само за това да се нашата азбука разликуват од некоја друга азбука, това е многу слаб разлог... Ако ја земеме српската кирилица, пак нашиот јазик ќе си остане македонски... Повеќето македонски народ денеска е писмен со Вуковата азбука и ако не ги земеме тие знаци, мнозина ќе останат неписмени...‘



Вака е запишано во стенографските белешки и во други материјали. Со оглед на денешната состојба, го прашав Колишевски, дали е добро да се објави оваа документација: бидејќи предлогот на Конески не бил прифатен, по третиот ден тој ја напуштил работата во Комисијата. Лазар Колишевски се сврте кон Лазаров и кон Петровски, велејќи: ’Кога се пишува за една личност или за еден настан, треба да се пишува како што било тогаш, а не да се тргнува од денешно гледиште. На времето прва личност во македонската литература, култура и наука беше Венко Марковски, а Блаже Конески тек се појавуваше. Што станало подоцна да се каже кога ќе се пишува за подоцна, а Вие, ми се обрати мене, да ја објавите таа документација‘“, раскажува д-р Ристески

По вака изнесениот став Методија Петровски му рекол дека меѓу интелектуалните кругови постои мислење оти е добро да се објави творештвото на Венко до неговото емигрирање во Бугарија.

На тоа Колишевски рекол: „И треба да се објави, зошто вербално Венко да се напаѓа или да се брани. Неговите дела најдобро зборуваат за него, па самиот читател нека оценува што е вистина“.

Д-р Ристески вели дека луѓето што го одвраќале од средбата со Колишевски биле изненадени кога дознале што му рекол тој. Тоа било пресудно за објавувањето на неговата книга „Создавањето на современиот македонски литературен јазик“ во 1988 година, а во 2000 година и на книгата „Стенографски белешки од Првата јазична комисија“ (факсимилно).



(Продолжува)




#
Статијата е прочитана 3248 пати.

Испрати коментар

Од: Pirin
Датум: 06.03.2009 00:44:58
tuka vo tekstov za problemot za makedonskata azbuka, doaga do zabuna , kako moze da ima srpska kirilica koga avtori na kirilicata se od makedonija , znaci srbite porano ja imaat prezemeno makedonskata kirilica zaatoa sto porano imaat napraveno drzava so pomos na turskiot sultan i rusite, i sega kako moze makedonija da ja prisvojuva srpskata kirilica koja e taja makedonska, toj vuk ima nesto reformirano ,ama narodot isto toa i den deneska go zbori koga toj vuk ja isfrlil bukvata J i site jovani satnale ovni i se pobunile i taa bukva J pak bile vratena vo taa makedonska kirilicna azbuka fakticki po ova kazuvanje od narodot kirilicata nee srpska samo od srbite priffatena da mozat da se pismenat, ne veruvam vo toa vreme azbukata sto bila prifatena kako makedonska da toa bilo pritisok od politicarite , po citanjevo za pistelot venko , on sekogas sakal negovite predlozi da bidat usvojuvani kako na edno galenicekoe podocna toa mu se osvetilo , takvi bile veminjata ete i sega se.
Од: dlaboki korenje
Датум: 06.03.2009 01:59:33
Cudno. sto vo stenografskite beleski se sretnuvaat zborovi kako pitanje, namesto prasanje, razlog, namesto pricina, zatova, namesto zatoa i sl.Znaci i kodifikacijata na sovremeniot makedonski jazik se vrsela niz silen proces na ispolitiziranost, delbi, presii, podmetnuvanja i sl. I se cudima sto sostojbava ni e vakva kakva sto e.Pa ni bile vinovni Bugarite, Srbite Grcite , Turcite , Sarkozi, Sefer, Solana i neznam koj se ne.!!!
Од: Реалист
Датум: 06.03.2009 07:35:14
Венко бил против српски букви во македонската азбука - бил македонски/бугарски патриот, нели?
Од: Kultiviran Balkanec
Датум: 06.03.2009 08:35:37
Pojavata na makedonskiot knizeven jazik e poseben primer vo Evropa i nema nisto zaednicko so normalno razvivanje i formiranje na eden jazik. Za razlika od ostanatite evropski jazici makedonskiot jazik e stvoren od grupa lugje1) na opredelena data, 2) na opredeleno mesto, i 3) so opredelen dekret.
Од: kemba
Датум: 06.03.2009 08:51:53
Toa nekoj dali veruva ili ne e edno, dodeka faktite,dokazite,realnata naucna istorija e sosema druga rabota. Tocno e toa deka kirilicata poteknuva od Makedonija, no so tekot na vremeto e prisposobuvana za razlicni slovenski narodi,dodeka nie Makedoncite gi zedovme posle 45 Srpskite bukvi od prisposobenata za niv kirilica.
Од: Janko Tomov,Avstralia
Датум: 06.03.2009 09:00:50
Venko Markovski e Makedonec i kako takov , nie deneshnite Makedonci sakame , kako toj taka i Todor Aleksandrov, Vanco Mihajlov, Krste Misirkov, a cak i Krste Crvenkovski i drugi makedonski dejci i revolucioneri, da im go dademe nivnoto mesto, vo zvanicnata makedonska istoriografija. Seto dobro, shto go napravile za makedoncite i za Makedonija, da go priznaeme i cenime, kako svoe, dodeka seto toa losho shto go napravile, da go prikazuvame za shtetno za makedonskata kauza, shto da bite pouka za site nas I za idnite makedonski generacii, shto vo idnina treba najdobro da se pravi. Tak ke se stvori osnovnata baza za natamoshnoto makedonsko edinstvo I prosperitet, na site polinja. Ako nie toa ne go storime, ke ne osuduvaat nashite mladi i idni generacii, za nashata nesovesnos, nepoznavanje na sopstvenata istorija, tendenciozno i nepotrebno nabeduvanje eden prema drug Makedonec, a i nedoliktno promoviranje na tugi anti-makedonski propagandi. Veke Utrinski pocnuva da go dava svojot dopri
Од: zivko nikolovski
Датум: 06.03.2009 09:10:09
mislam deka treba da senapravi nekoja analiza koja ke ja zeme pocetnata sostojba od 1945 godina i da se formira komisija vokoja ke ima mnozinstvo na clenovi od lerinskiot okrug i taka da moze do dojde do edna izbalansirana sostojba vo segasnoto vreme koja sostojba bi ja priblizila na togasnata ,da zemat ucestvo i vidni licnosti od dijasporata (Avstralia Amerika Kanada ) po poteklo od lerinsko kosturskiot kraj i smetam deka ke se dojde do makedonskata azbuka i jazikot ke se iscisti od ova sto se nasobiralo 60tia godini.
Од: vesna
Датум: 06.03.2009 09:26:45
Dosta mi e od Venko Markovski. Dvaeset broja vo Fokus za nego sega pak istoto ovde. Shto e vazno shto e "Vistinata" i ubavo rekoa vo drustvoto na pisatlite na RM ne me svakajte bukvalno :"gospodin Markovski ima razlicni periodi. Makedonski i Bugarski. Tvorestvoto na Makedonski jazik ima svoe mesto i znacenje vo makedonskata literatura, a ostanatoto se negovi lichni opredelbi, stavovi, previranja, kolebanja, koe e negovo licno covecko pravo. Toa negovo pravo go pocituvame bez razlika koj kako i dali go prifaka ili ne." Otprilika toa e sustinata. I TUKA NEKA OSTANE.
Од: vm
Датум: 06.03.2009 10:03:38
" создавањето на македонскиот литературен јазик и азбука' Sto za jazik koj se sozdava v 1944 g. i mu se naglasuva azbuka???
Од: nemir
Датум: 06.03.2009 10:11:01
Deka si balkanec se zabelezuva, ama deka ne si kultiviran oci bodi. Da si barem malku kultiviran ke se rasprasase dali i za drugite jazici postojat mesta, datumi, licnosti. Nekoi se postari, nekoi ponovi, nekoi gi priznavaat, a nekoi osporuvaat. No, gospodine Balkanec Nekultiviran, ne postoi narod na kogo mozes so dekret da mu nametnes majcin jazik.
Од: Bogdan
Датум: 06.03.2009 10:31:10
Mene edinstveno mi smeta shto ja nema starata bukva (golemiot li e, maliot li e) jer vo makednoskiot jazik onoj, za temno a, kako vo v'k. Pa nekakvi akcenti stavame, se glupirame kod e r samoglaska. Ova mi se cini e totalno losho napraveno, bez dovolna analiza.
Од: ivo od Sofia
Датум: 06.03.2009 12:05:43
Македонскиот поет во голооточкиот затвор бил до 1961 година. Истовремено, на проколнатиот остров била и неговата сопруга, со која не му било дозволено да се гледа. По враќањето во Скопје Венко го избегнувале сите познајници и бил под постојана присмотра и следен од полицијата, немал работа ниту средства за живеење. Разочаран и отфрлен, започнал да го губи и видот. Тогаш сестрата на народниот херој Борка Талески, Вера, побарала Крсте Црвенковски да помогне Венко да добие пасош за да оди на лекување во Одеса. Марковски добил пасош, иако сите знаеле дека тој повеќе нема да се врати. Тогашното македонско раководство оценило дека е подобро тој да биде прогласен за предавник отколку да остане во Македонија. Тоа и се случило по операцијата во Одеса, Марковски во 1966 година директно заминал во Бугарија, каде што починал во 1988 година. Во Софија му била доделена вила и личен шофер, но, сепак, бил под постојана полициска присмотра. Во Софија трагично загинал и неговиот син единец Миле, кој цел
Од: Do Kultiviran Balkanec
Датум: 06.03.2009 122903
Ne pishi gluposti! Makenonskiot jazik e jazikot koj sekogash go zboruval makedonskiot narod i ne mozhe da bide sozdaden nitu na opredelena data, nitu od opredelena grupa, nitu so opredelen dekret. Knizhevniot jazik e chast od obshto narodniot jazik. Site literaturni jazici sa utvrdeni po ukazhaniot od tebe nachin. Za primer kje posocham tvojot sakan bugarski knizheven jazik: toj e stvoren od grupa lugje – 1) na opredelena data – prez 1899 g.; 2) na opredeleno mesto – vo gr. Sofija; 3) so opredelen dekret – „Upytvane za ustrojstvo na bylgarskija pravopis”
Од: Стојан
Датум: 06.03.2009 12:36:03
Ако се откажуваме од Венко Марковски, затоа што се декларирал како Бугарин, тогаш ќе треба да се откажеме и од Гоце Делчев и од Даме Груев и од сите ВМРОвци. Мора да и погледнеме на вистината и на Историјата во очи, ако сакаме да ја зачуваме македонската држава и македонскиот народ.
Од: Vidan Petkovski
Датум: 06.03.2009 12:45:04
Da bi sve bilo jasno moram da obelezim deka prviot sudir na Venko Markovski so komunistickiot vrv i srbomanite vo Makedoja e od 1943. Ovoj sudir e slucajot so razmenata na germaniskite oficeri zarobeni vo vtoriot napad na kicevo, vo pocetokot na Noemvri 1943. Sporot nastanal koj prv da se najde na listata na onie sto trebalo da bidat razmeneti. Tempo predlozil Lazar Kolisevski i Mara Naceva. Venko go zaprasal: "koj e toj Lazo?" Tempo mu dofrlil: "Je li bre Venko, koga bi ti predlozio?" "Pavle Satev" - rekol Venko. "A koj e taj?" - prasa Tempo. Venko mu odgovoril deka Satev e eden od poslednite zivi gemidzii koga go poznava sekoj Makedonec, dodeka toa ne e slucaj so Lazo Kolisevski. A pocetokot na tvrdoto progonuvanje na Venko e od 1946 posle izleguvaneto na piesata mu "Za rodniot kat" koja zabraneta za prikazuvane vo bivsa Jugoslavija. Pozdrav na site, a na avtorot mu posakuvam da cita poveke i da pise sve a ne samo to sto mu odgovara na srbomanskata glava. Da ziveee Makedonija!
Од: boris
Датум: 06.03.2009 13:20:32
me raduva sto poleka vistinata izleguva na videlina. od statijata mozime da vidime deka blaze koneski e srpsko orudie so koe e vrsena denacionalizacija vrz makedonskoto naselenie vo srpska korist. vprocem i markovski vo del od negovoto tvorestvo veli......... od eden narod napravivme dva....
Од: Ace od Avstralija
Датум: 06.03.2009 14:53:53
Do Janko Tomov. Ne ti doadja pamet, posebno sega Vladikata Petar na Supreme Court sto vi napravi, cel svet ce razbere.A V. Mihajlov i T. Aleksandrov se vasi braca - na privatnite crkveni kompaniski lideri kako Igor, Radin, Ico Najdovski - majka B'lgarija ve ceka so rasiteni race.
Од: Bogomil
Датум: 06.03.2009 15:04:37
CCovek bi trevbalo da veruva deka faktite od feljtonot gi komentiraat zreli, seriozni i upateni lugje vo materijata. A od ova ssto nekoi go tresat od rakav i se pravat naludniccavi, proizleguva deka prostorot za komentiranje go koristat personi ssto si gi leccat kompleksite i frustraciite, a bogami nekoi ja pokazzuvaat svojata zabeganost, bez ronka nacionalno dostoinstvo. Toj (ne)kultiviran evropeec prvo ne pravi razlika megju jazik i azbuka. Tolku mu se znaenjata, a mnogu poveke pakosta. Od takvi, koi se somniccat vo svojot nacionalen kod, sme stradale sekogass, pa ete i sega. Nesreka e ssto takvi svojata duhovna nesreka sakaat da im ja nametnuvaat i na drugi. Da gi ostavime da si ja odboluvaat svojata zabolenost i ponastrana od nassta makedonska vistina. Ostavete gi neka bladaat vo imeto na tugji antimakedonski kauzi.


http://www.utrinski.com.mk/?ItemID=082BF...E50994EF7F
07-11-2010, 05:29 PM
Reply


Messages In This Thread
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by Пат - 10-06-2010, 03:26 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 10-06-2010, 03:42 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by Пат - 10-06-2010, 05:31 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 10-06-2010, 03:45 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by Пат - 10-06-2010, 05:48 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 10-06-2010, 06:30 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by Пат - 10-06-2010, 06:37 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 10-06-2010, 06:53 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 12-06-2010, 02:55 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 10-06-2010, 08:13 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by Пат - 10-06-2010, 08:52 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 11-06-2010, 12:47 AM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by афион - 10-06-2010, 10:13 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by афион - 10-06-2010, 10:16 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 12-06-2010, 02:51 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 12-06-2010, 04:04 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 14-06-2010, 04:08 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 16-06-2010, 01:35 AM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 18-06-2010, 05:11 PM
RE: Goli Otok-Ostrov na Smrtta - by basilius_2 - 21-06-2010, 07:13 PM
RE: ГОЛИ ОТОК-ОСТРОВ НА СМРТТА ОД ВЕНКО МАРКОВСКИ - by basilius_2 - 07-11-2010, 05:29 PM