Добредојдовте
  • Users with e-mails at mail ·ru, aol ·com and gmx ·com to contact admins for registration.
  • Новорегистрираните членови повратниот одговор од форумот за активирање на сметката нека го побараат и во Junk на нивните пошти.
  • Сите регистрирани членови кои неучествуваат во дискусиите три месеци автоматски им се брише регистрацијата

 

Thread Rating:
  • 0 Vote(s) - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
ВМРО и Македонија
Author Message
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,894
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#1

Quote:ВМРО и Македонија: Контроверзите на еден историски мит (1)




[Image: blagojcheatanasoski.jpg?resize=563%2C353&ssl=1]


13.02.2018
Крајот на втората половина на 19-иот век, донел тектонски поместувања во геополитичките разврски на Балканскиот полуостров. По Берлинскиот конгрес, Отоманската империја загубила бројни територии, и на таа сметка се создале независните држави: Србија, Црна Гора, како и Кнежеството Бугарија, и автономната област Источна Румелија. Етногеографска Македонија, на зелена маса во Берлин, била одземена од составот на Санстефанска Бугарија, и била вратена назад во рамките на Отоманската империја. Ваквиот развој на настаните, создал големо незадоволство како меѓу интелектуалната струја во двете бугарски држави, така и меѓу широките народни маси. Сонот за „ обединување на сите бугарски земји“, бил срушен во Берлин.
Под водство на кнезот Александар Батенберг, а под голем притисок на бугарските политички партии, бугарската егзархија, како и на интелектуалната елита, во 1885 година, по кратко востание , доаѓа до обединување на Кнежеството Бугарија со Источна Румелија, со што се создава модерната бугарска држава. Сепак, и по обединувањето на двете бугарски земји, незадоволството и понатаму постоело, бидејќи Македонија се уште била надвор од државните рамки на новосоздадената бугарска држава. Апостолот на бугарската национална преродба, Стефан Стамболов, во годините на закрепнувањето на бугарската обединета држава, го праќа на дипломатска мисија , и му дава задача на својот министер за надворешни работи Константин Стоилов, да ги убеди Западните сили, да им дадат поголеми права на „ Бугарите во подвластената Македонија“.
При таа дипломатска турнеја, Стоилов се среќава со италијанскиот премиер Франческо Криспи во Рим, со британскиот лорд Солзбери, како и со австро-унгарскиот министер за надворешни работи гроф Калноки во Виена. Разбирајќи дека прекршените интереси на Великите сили, не дозволувале да се создаде една голема бугарска држава која би се простирала од „ Охрид до Црното море, како и од Дунав до Белото море“, тогашните бугарски политички првенци, прават план и стратегија за „ ослободување на македонските земји“, и нивно присоединување во рамките на слободната бугарска држава.
Имено, министер- претседателот на Бугарија Стефан Стамболов, му наложува на својот министер Стоилов, да работи на создавање на внатрешна револуционерна организација во Македонија, која ќе има за цел и задача да ја ослободи Македонија. Таа организација било предвидено, да создаде и да вдахне национален дух кај поробеното население, да ја изгради националната свест, и преку револуционерна борба да го поведе народот во ослободително востание. За таа цел, организацијата имала задача да отвора училишта во кои ќе се образува и воспитува народот во револуционерен дух. Исто така, организацијата имала за задача да работи на создавање на инфраструктурни и политички врски со државата Бугарија.
На 23.10.1893 година ( по стар календар) во град Солун, во куќата на книжарот Иван Хаџи-Николов од страна на шестмина македонски интелектуалци се создава тајната македонска револуционерна организација, која првоначално го добива името : Бугарско-македонско-одрински револуционерни комитети (БМОРК). Неа ја конституираат: Д-р Христо Татарчев, Иван Хаџи Николов, Дамјан Груев, Андон Димитров, Христо Батанџиев и Петар Поп Арсов. Всушност самата средба била од неформален карактер, на која се разговарало за „ остварувањето на полните политички права на Македонците од членот 23 од Берлинскиот конгрес“.
Конституирањето на организацијата се случило на Ресенскиот конрес, летото идната 1894 година, кога се носи и новиот Устав, а се издаваат и весниците „ На оружје“ и „ Бунтовник“. Се изготвува и правилник на самата организација со која се уредуваат односите и се поставуваат организациските дејности на месните комитети. На почетокот, организацијата се развива бавно, бидејќи се запазува нејзиниот конспиративен елемент и карактер. Во понатамошност, таа се јавува како трибун на народната волја за ослободување, и огромна улога во таа идеа, играат учениците и воспитаниците на солунската машка гимназија. На вториот Солунски конрес, во 1896 година, Организацијата зема важни и битни решенија, со кои се проектира идниот пат на дејствување. Териториите на кои дејствува организацијата се поделени на окрузи и околии, се со цел нејзино подобро вмрежување, и ширење на народноослободителната мисија.
Конгресот избира и органи на управување, наречени раководни тела, со цел подобра хиреархиска поставеност на самата организација. Најниски раководни органи се селските и градските комитети, чии членови ги избира околискиот комитет, а врската меѓу овие тела со највисокиот Централен комитет се остварува преку тајни писма. Во овој период, активно учество зема и Гоце Делчев, кој во 1894 година се вклучува во организацијата . Тој, во тоа време работи како егзархиски учител, а со одлука на конресот е избран за задграничен претставник на Организацијата во Софија. Растежот на организацијата и нејзиното се помасовно ширење и популаризирање меѓу широките народни маси, бара и финансиски средства. Контроверзните извори околу начинот на финансирање на самата организација се многубројни.
Освен тоа што секој член, плаќа сопствен паричен внос за финансирање на активностите на Организацијата, некои историчари сметаат дека истата е финансирана директно од страна на бугарската држава, со намера да има нејзино влијание врз одлуките и дејствувањето на самата организација. Богати капиталци, исто така преку разни здруженија учествуваат со свои сопствени средства за финансирање на револуционерната тајна организација, за нејзино омасовување и подобро вооружување.
( Продолжува)
Автор: М-р Благојче Атанасоски
(This post was last modified: 21-02-2018, 12:53 AM by ЈорданПетровски.)
21-02-2018, 12:52 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,894
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#2

Quote:ВМРО и Македонија: Контроверзите на еден историски мит ( 2)



Македонската револуционерна организација, во својот историски период на дејствување од четири децении ( 1893-1934) година, од организациско- политички, идеолошко- ориентациски аспект претрпела многубројни турбуленции и потреси. Всушност, самото основање на оваа организација се вкоренува во потребата од имплементирање на членот 23. На Берлинскиот конгрес,  на Отоманската империја и се наложува да спроведе реформи во општествениот и политичкиот живот во Македонија, а со тоа и подобрување на статусот на населението кое живеело во оваа отоманска провинција. Слободата, како национална , така и економска, со која се стекнале останатите балкански народи, и кои создале свои национални држави ( Бугарија, Србија, Црна Гора, Србија), била дополнителен поттик и мотив , на револуционерната организација и нејзините предводници, исто така да извојуваат полна политичка и национална слобода на Македонија, и отфрлање на отоманското ропство. Дејствувачки плод, на организацијата во нејзиното десетгодишно битисување е Илинденско-преображенското востание, кое денес во историските читанки во Република Македонија, се изучува како еден од најсветлите историски датуми на македонскиот народ. Имено,  на големото востание во Македонија му претходеле  серијата на солунските атентати , изведени од млади македонски револуционери врз објекти и институции на Империјата во Солун, трговскиот и политичкиот центар на Македонија. Одмаздата на  властите од Цариград врз цивилното население во Македонија била брутална, а и животната состојба на народот изискувала потреба од сеопшто и сенародно востание за ослободување на Македонија. На  конгресот во Смилево, под раководство на Иван Гарванов, се донесува одлука за дигање на едно такво масовно востание, за кое е донесена одлука да се подигне на 02. Август ( таа 1903 година) , на верскиот празник Св. Илија. Постојат две струи кои во суштина се спротиставени околу  временскиот моментум на подигнување на ова востание. Струјата предводена од апостолот на македонското движење Георги ( Гоце) Делчев, смета дека организацијата е недоволно вооружена, и организациско- технички подготвена за вооружен бунт и спротиставување на моќната Отоманска империја. Другата струја, предводена од  Дамјан Груев, Иван Гарванов, Борис Сарафов, притиска за што поскоро , дигање на масовно народно востание. Ненадејната смрт на Гоце Делчев на 04. Мај, е историска контроверза, за која дузина историчари денес од двете страни на границата, спорат, дали е директно ликвидиран ( отстранет) за да може да се донесе одлука , и да се организира тоа востание.  Предвидувањата на Гоце Делчев, само неколку месеци после неговата смрт, се овистинуваат, со тоа што востанието се дига само во Битолскиот округ, односно главните востанички акции  се во градот Крушево, како и помалку бројни востанички акции во гратчињата Невеска и Клисура. И покрај тоа што од востанието се изнедрила познатата Крушевска република ( денес позната како прва република на Балканот), со проглас за создавање на автономна  и независна Македонија, во која ќе живеат во рамноправност сите народни и народности, со избран претседател на републиката-Никола Карев, самата нејзина краткотрајност од десет дена, и крвавото задушување на бунтот, ги покажуваат на дело стравовите и укажувањата на Гоце Делчев за неподготвеноста на населението за вооружен масовен бунт.
Десетгодишната организациска активност на македонската револуционерна организација завршува со национален гибел ( пораз), на идејата за создавање на национална држава Македонија, по примерот на останатите балкански соседи. Многубројни се, и ден денеска тезите од оправданоста за подигнување на востанието, дали тоа било избрзано, под натиск на револуционери кои имале за цел, истото и така да заврши, за да се всади теза меѓу поробеното македонско население, дека самостојно, со сопствени усилби, нема да може да се ослободи од угнетувањето на отоманската империја. Меѓународните односи, во тој период во Европа, се уште се прекршуваат околу испреплетените интереси на Великите сили околу позиционирањето на Балканскиот полуостров,  и распределбата на сфера на влијанија, па така, и тогашната бугарска влада, како и самата бугарска интелигенција била свесна дека евентуалното вмешување на бугарската држава и власт, во состојбите во Македонија  ќе предизвика, и директно вмешување на соседните држави, во прв ред на Србија и Грција. И покрај  крвавото задушување на ова востание, кое ќе остане како најголема вооружена организирана борба, предизвикана од дејствувањето на македонската организација, за целиот нејзин временски акциски период од четири децении, разочарувањето кај македонското население, од пропаста на можноста за формирање на македонска држава е голема. Организацијата, и по поразот, продолжува со своите дејствителни акции, во прв ред борба против туѓите пропаганди во Македонија, финансирани и логистички поддржани од владите на соседните држави за наметнување на туѓото влијание во Македонија. Во прв ред, оваа борба на организацијата се однесувала против  грчката пропаганда во јужните краишта на Македонија, и српската пропаганда , во северозападните и северните делови на Македонија, по должината на реката Вардар. Под голем притисок на Великите Сили, по провалот на Илинденско- преображенското востание во Македонија е наметната програмата „ Мирцштегски реформи“, со кои се предвидувало  подобрување на политичките права на македонското население.
(Продолжува…)
Автор: Благојче Атанасоски, историчар, М-р по политички науки
21-02-2018, 12:54 AM
Reply