Добредојдовте
  • Users with e-mails at mail ·ru, aol ·com and gmx ·com to contact admins for registration.
  • Новорегистрираните членови повратниот одговор од форумот за активирање на сметката нека го побараат и во Junk на нивните пошти.
  • Сите регистрирани членови кои неучествуваат во дискусиите три месеци автоматски им се брише регистрацијата

 

Thread Rating:
  • 0 Vote(s) - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
ЗАКОН ЗА ЈАЗИЦИ НА ЗАЕВ !!
Author Message
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#21

[Image: 26219523_1965728633681121_11834288556058...e=5AF3C47B]
13-01-2018, 03:46 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#22

Quote:Ристова-Астеруд: Законот за јазици рамковна и уставна тиранија на малцинството

[Image: %D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%...=696%2C389]

January 13, 2018

Каролина Ристова-Астеруд, некогашна пратеничка и советничка во Град Скопје на Социјалдемократски сојуз на Македонија, детално го анализира и критикува донесениот Закон за употреба на јазиците, со кој албанскиот станува втор службен јазик на целата територија на државата.
Опишана како „поддржувачка на Рамковниот договор, која во својот мандат се ‘претепувала’ на говорница и на терен за неговото спроведување“ во постот објавен на нејзиниот профил на „Фејсбук“, професорката нуди обемна експликација на тоа што го нарекува „рамковна и уставна тиранија на малцинството“. Ја пренесуваме во целост:

„(1) ЗА РАЗВИВАЊЕТО ПРОГРАМА НА ЈАВНА СВЕСТ (?!). Навистина, ама баш навистина си го донесоа! Ноторниот Закон за употреба на јазиците (ЗУЈ). И, замислете, во членот 23 (3) пишува дека „Владата на Република Македонија веднаш по влегувањето во сила на овој закон ќе развие програма за покренување на јавната свест за примена на овој закон“. Аха, програма, колку кулисимо! Види ти тоа! Да, да, развивање јавна свест! Сето тоа откога си го донесоа со брутално политичко уценување и силување, крајно недемократски, со крајна безобзирност, како и со најбесрамно лажење и манипулирање. Нити е ЗУЈ по Рамковен, нити е ЗУЈ за со „европско знаменце“ – во конститутивните договори и секундарното право на ЕУ се регулира употребата на официјалните јазици на државите-членки, како и проблематиката на работните јазици во самата ЕУ, и нема никакво мешање во штипките на домашните јазични режими, сето тоа по правото на ЕУ си е покриено со клаузула „согласно националните уставни аранжмани“. Најголемата лага е онаа што најнепосредно засега – дека не се воведува ефективна и сеопфатна двојазичност на целата територија на државата, а ако цепидлачиме, по правото на ЗУЈ е „теоретски“ можна и повеќејазичност, секако ако во даден контекст има и друга/други заедница/ци со над 20% во некоја единица на локалната власт или на ниво на централната власт. Во однос на оваа УБЕР- лага, претпоставувам, совеста пред граѓанството си ја олеснуваат, а богами и политичко-зихерашките математики по логика на контрола на штетата, со тоа што ефективниот двојазичен концепт проектиран во правните решенија на ЗУЈ нема засега премногу да го засегнат источниот дел од земјата во онаа очигледната визуелна и практична смисла. Финансиски е сосема друга приказната, и те како СИТЕ ќе ги засегне! Се на се, ова не е закон за унапредување на јазичните права на граѓанството во вообичаената смисла, во смислата која е правична, здраворазумска, пропорционална, практично-реална и економична, тоа впрочем е поодамна завршена работа, и тоа, во одредени инстанци, и над европските стандарди за малцински и региионални јазици, што воопшто не е лошо, и е плус за земјата. Ова е закон кој, со исклучок на меѓународните односи на државата, содржи правен концепт (колку и да е, намерно или ненамерно, хаотично исцртан) за сеопфатно третирање на „друг јазик што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните“ (албанскиот јазик) како втор службен јазик во државата на двете нивоа на власт (централна и локална), хоризонтално и вертикално, и на целата територија на државата, и со бајаги амбициозно поставена „тиранија на малцинството“ во својата суштина. За илустрација, еве ви еден пример за да добиете престава: Според член 9 од ЗУЈ, ако во судска постапка во сите нивоа на судска власт ( а и сите други постапки што можете да ги замислите во комуникација со локална и државна власт), БИЛО КОЈ УЧЕСНИК го зборува 20%–јазикот (албанскиот), тогаш задолжително мора да се користи и тој јазик. Значи, не е само за граѓан(к)ите како странки, не е ни дополнително само за сведоци, и вештаци и сл. (за што и досега имало решенија за користење и други јазици освен официјалниот), туку ако тоа „тој еден„ или „таа една„ е судијата или јавниот обвинител (преставници на државата!). Тоа практично значи, ако на пример, во Основен суд 1 во Скопје, сите други учесници во судската постапка зборуваат македонски, еве СИТЕ други буквално се Македонци, а само судијата или само обвинителот е Албанец/Албанка, сите одлуки, писмени и други акти од постапката се донесуваат и издаваат не само на македонски јазик, туку и на албански јазик, при што судот е обврзан на судијата/обвинителот да му обезбеди превод на сите потребни документи (кога точно, ќе чекаат сите превод на првичните документи, исто и во меѓуфазите, за да тргне терањето на решавањето на правата на граѓанството кои може живот значат и се итни?), да му обезбеди симултан превод од излагањата, изјавите и рочиштата (иако по закон не може да биде избран ако не го познава и македонскиот јазик?). А, ако тоа не се обезбеди , замислете, според ЗУЈ, тоа ќе се смета за суштинска повреда на постапката, иако, повторно да нагласам, судијата/обвинителот по сила на устав и закон е должен да го владее и македонскиот јазик, а кој во таков еден случај е и јазик на сите останати учесници! И, што мислите, што предвидува ЗУЈ за трошоците за сето ова? Зар треба да кажувам? Тие, кое изненадување, „ол-иклузив“ паѓаат на сметка на институцијата , а ефективно, на мнозинството учесници од македонска/ сета неалбанска заедница (граѓани), кои, нели, ќе плаќаат екстра трошоци за само тој еден учесник во постапката, секако од позиција на државна власт, за кој секако има правна претпоставка (по трет пат!) дека зборува македонски, но, ете, тогаш и така мора да „си ги изрази правата„ Па нека части мнозинството, зошто да не, зошто да ги/се трошат парите на други работи? Па мерак е во прашање, ма чувство дека сите играат и мора да играат по негово/нејзино. Се на се, ај ударната поента дека ова е апла пример за двојазичност на државата, а не некакво „унапредување права„на сограѓан(к)ите Албанци , не знам од кај да почнам да објаснувам какви се суштински повреди на правата на граѓанството (ама оние вистинските!), какви се небулози и бизарности ќе се случуваат, ако и кога тоа кутро граѓанство се падне за странка во ваква една „двојазична/повеќејазична постапка„ и колку пари ќе му се одлеваат од џебовите за нечии неизживеани националистички комплекси и безобзирности кон другите, вклучително и најмногу кон етничкото мнозинство. Ама, што да правиме со аспектот дека е и апла „тиранија на малцинството„, (во прикажаниот случај дури и како тиранија на еден единствен учесник во постапката наспрема сите други учесници, и тоа, ни помалку, ни повеќе, преставник на државата)? Не ви треба ниту концептуално познавање на политиколошкиот речник што значи „тиранија на малцинство„ за да по здрав разум заклучите сами и да ја замислите ситуацијата и динамиката, а и кон какви состојби и отрови ќе доведе и ќе разлее во општеството. Инаку, мојот засега хипотетички пример нема да биде реткост, некаков исклучок, оти албанскиот политички фактор се потруди/л низ годините, а и натаму ќе се труди, во судството, низ низа судови и судски инстанци, Албанците да не бидат застапени „соодветно и правично„ (што би било баш околу 20%), туку и многу повеќе од тоа, значително повеќе, а на штета на соодветната и правична застапеност на другите етнички заедници согласно нивната пропорционалност во составот на нааселението , пред се, на штета на најмнозинската- македонската, а и неретко, по уште понебулозни „развои„ и „ скокови„ во кариерата на судиите и обвинителите, од вообичаените што си ги знаеме. Меѓу другото, тоа е така оти македонскиот политички фактор , ете, не се „пали“ и не му е „кул„ да биде македонската етничка заедница соодветно и правично застапена (ни 60 % таму каде треба, нит соодветниот друг помал процент колку што е во населението во некои средини). Патем, како прашање на општа и политичка култура на една заедница, многу фина и принципелна работа ова, со многу развиено чувство за фер-плеј, некој „очи да копа„ ако не е преставен со минимум 20%, ама истовремено да не гледа проблем ако е бајаги „надпреставен„ на штета на другите. Но, вака најцинично, дајте му време на „зреењето на апартхејдот„, на ЗУЈ, самиот ќе си се покаже. Во меѓувреме, неќе да е лошо Владата на РМ и за ова да спреми некаква „програма за ширење на јавната свест„?

[Image: %D0%A0%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%...=300%2C272]

(2) ЗА ПРАВНИТЕ НЕБУЛОЗИ. За уставно-правните, номотехничките, јазичните, практичните, финансиските ма и сите други проблематични аспекти укажуваа, дебатираа, апелираа и што се не и многумина други, но особено елаборирано и аргументирано во јавното обраќање до пратениците од страна на акад. проф д-р Катица Ќулавкова, проф. д-р Гордана Силјановска – Давкова и проф. д-р Симона Груевска – Маџоска. Секако, не добија никакви сериозни контрааргументи, туку лична и професионална девалвација, омаловажување и исмевање, вадење некакви си „дамки“ од времето на „борбата со режимот„, во вознемирувачки истороден режимски стил, и небаре тоа им ги прави аргументите невалидни сами по себе. А некои од тие аргументи беа толку „школски“, барем за во делот на правото можам да говорам, да јас лично бев убедена дека барем некои од најочигледните небулози ќе се отстранат, ќе се преобмислат работите, дека им се во интерес да ги санираат. Јок! На политички нож, на политичко и правно силување! На пример, гранде школски пример е дека не смееш со закон кој се носи со обично мнозинство, па уште ако не е со апсолутно мнозинство (50+ 1 од ВКУПНИОТ број пратеници ), туку со релативно мнозинство (50+1 од ПРИСУТНИТЕ пратеници), да интервенираш во СИСТЕМСКИ закони ( оние кои се носат со 2/3 мнозинство, што значи ти треба и опозицијата во Собрание за тоа да гласа). А токму тоа се прави со ЗУЈ! Во член 23 (4) и (5) каде стои дека тие и такви засегнати (системски) закони ќе се „усогласуваат со одредбите од овој закон„ во рок од една година, а во меѓувреме, „во случај на неусогласеност„ на јазичните одредби на друг закон (па и на системските!) со јазичните одредби на ЗУЈ , органите (државни и локални) се должни да ги применуваат одредбите на ЗУЈ. Вау! Вау! ВАУУУУУ! Уште и апла да напишеле дека и во однос на одредбите на Уставот на РМ што не се во согласност со овој закон, органите ќе мора да го игнорираат Уставот и, се подразбира, да се водат од овој фирер- закон на мерак за своевиден апартхејд-партија/партии , е тек тогаш концептот на хиерархија на правните акти во нивната правна сила тотално да го прогласевме за сосечен во корен. Мртов! А со тоа и владеење на правото, што патемно е темелна вредност на ЕУ, содржински дел на поглавја во преговорите со ЕУ, и дел од т.н политички критериуми за членство , што ќе рече, кај да се свртиш, нема врдање, тоа ти е работа за со „европско знаменце.“ А и таа „самоувереност„ дека другите, системските, закони, за кои треба 2/3 и глас на опозицијата ќе се усогласеле за една година?! Како ќе ја натераат опозицијата која сега не беше вклучена? Со тоа што ќе им понуди „дил“ да ги ослободи притворените пратеници? Затоа ли беа тие ујдурми со тралала симнување имунитетот? Или, можеби, ќе им се закани дека и многу други ќе го изгубат имунитетот со иста светлосна брзина и ќе се најдат во притвор? Конeчно, на сето што нагласија гореспоменатите професорки , а и другите, се думам дали поопширно да ја вклучам и елаборирам димензијата на правната семиотика и правната лингвистика, во сличните примери како оној што го наведов погоре под 1, па што се ќе се изроди кога ќе се креваат работите на повисоките (жалбени) инстанци, па „изгубена во преводот„ правна документација (а вообичаено, на тие повисоки инстанци се одлучува по основ на документација) , па правно толкување, па која верзија ќе се смета за официјалната и правно-обврзувачката, а која за официјален превод, таа на странките ли, таа на преставникот на државата со 20% -јазик ли, итн,итн. Досега ни се повредувале правата во бирократски и судски лавиринти, со разно-разни петна на корупција, итн.?! Стрпете се, се само ќе ви се покаже, најмал проблем (освен во финансиска смисла) се именување двојазични улици, мостови, згради , улици, пари, поштенски марки, униформи, па и на цела територија на државата да се, а не само во средините со 20 %! А таа Агенцијата што ќе исмукува милиони евра, ќе исмукува уште повеќе од ветеното, ве уверувам, и пак ќе биде за џабе!

(3) ЗА ТИРАНИЈАТА НА МАЛЦИНСТВОТО – КРАТЕРСКИОТ ПРЕВИД НА РАМКОВНИОТ ДОГОВОР. Овој фирер-закон се донесе со 69 пратеника, од кои 27 по Бадинтер (плус еден воздржан). Тоа значи дека од парламентарното политичко преставништво на етничката заедница на Македонците (кои не се водат по Бадинтер и гласаат само во првиот круг), гласале само 41. До 120 уште колку има, плус – минус? Сигурно најголемиот дел од оние 42 што се пратеници на ВМРО-ДПМНЕ се декларирани за Македонци, а и еве и некои други отсутни ( има ли јавно објавен листинг на изјаснување на пратениците по етничка припадност за потребите на Бадинтер?). Патем, ДПМНЕ целосно го бојкотираа гласањето. Со тоа како се тера работата од прв ден, и со право! Друго е да се запазеа сите парламентарни процедури и фази, без манипулации и лажги без опашки со „европско знаменце“, сите коректни политички тајминзи ( не одма по избори, кога опозицијата е во таква состојба) и протоколи, па да се молеа и убедуваа „како млада невеста„ (како што ние од СДСМ макотрпно ги мољакавме 2002-2006, и тоа , за неспорни законски проекти по Рамковен за кои како партија имаа превземено потпишана обврска), па ако они ако не играат фер, тогаш и некако , ајт гитла ако сте такви! Како и да е, сумарно, ЗУЈ се донесе без дури ни 50% од парламентарното политичко преставништво на македонската етничка заедница. Е, ај нека ви легне тој факт! И, кога ќе ви легнува, ај размислете, рефлектирајте, дали и на сон би ви текнало ист таков закон, за исто прашање, за иста материја, да го донесете без да ги помножите со нула политичките преставници на албанската етничка заедница, па да ви бојкотираат, да не ви гласаат заради тоа? Или, замислете, да можете да си изгласате без минимум 50% од албанското парламентарно преставништво? Да не имаше такви слични работи во раните 1990-ти, па тоа, меѓу другото, да не доведе до 2001, па до Рамковен? А , внимавајте, тоа за помалата етничка заедница збориме, не за поголемата, односно најголемата во земјата! И тука доаѓаме до она што, според мене, во сите дебати и аргументи најмалку се изостри и се нагласува – како е ова можно вака?! И тука доаѓаме до проблемот за кратерските превиди на Рамковниот договор. Тој е правен во контекст на мировни преговори пост-воена ситуација и по основ на аспирациите токму на албанската етничка заедница да биде соодветно и правично застапена во локалната и државната власт, воопшто да добие проширен корпус на т.н колективни права по етнички основ, како и да не биде мајоризирана во политичките процеси кога се одлучува за политики и законодавство кое ги засега сите овие аспекти – елиминирање на т.н тиранија на мнозинството, во случајот на македонскиот контекст, тиранија на етничкото македонско мнозинство. И, затоа, бидна, т.н Бадинтерово мнозинство, кое теоретски треба да функционира за сите, дури и кога е обратна ситуацијата, ама по уставните амандмани и законските реформи за спроведување на Рамковниот, главно функционира на централно ниво во Собрание на РМ, а ако целосно сме сите искрени, со не баш толку мерак и ентузијазам меѓу албанскиот политички фактор и Албанците во целина да истото функционира и таму каде они се мнозинство, а да речеме Македонците и „сите други“ се во малцинство, имено, во значаен број на единици на локалната самоуправа . Но, да се вратам на главното. Ретроактивно и со солидна политичко-правна емпирија може да се констатира дека во однос на Бадинтер, се направија два сериозни превида, кои, секако, не беа баш рекламирани ниту на прославата на 15 години Рамковен.(А) Првиот превид дојде до израз во 2004 година а се затвори набрзинка како „дупка“ , исто на правно дубиозен начин, во 2005. Имено, станува збор за тоа што при договарањето на Бадинтер воо Рамковниот процес се направил превид во однос на уставните аспекти на релацијата закони по Бадинтер – (референдумска) граѓанска иницијатива – референдум. Па кога со танталови маки се донесе Законот за територијална организација , ДПМНЕ, иако беа политички најдемократски тинтрани во однос на консултирање и преговарање за законските решенија, незадоволни од конечната верзија, заедно со многумина од граѓанство, си собраа 150 000 потписи и , по сила на устав, предизвикаа референдум за законот. Сите ја знаете приказната, законот се спаси, по тешка рововска битка на терен (дефинитивно најтешката и до бесвест истоштувачка политичка кампања во која сум учествувала), потрошени огромни пари, а и политичката сметка дојде две години подоцна, во 2006. Потоа следуваше изгубената деценија, изгубените животи и изгубените генерации, изгубената Македонија 2006-2016. За сите политички субјекти, освен за ДУИ. Тие уште се во игра, со одговорност за ништо, со мува лазење за ништо, особено во однос на Македонците и сите неалбанци во државата со кои владееа по централните ресори и локално, и малтене над уставот и законот. Тие се нашата фирер-партија. Во целата ситуација со референдумското изјаснување за Територијалната стана јасно дека не е логично и оддржливо од аспект на Рамковниот и изменетиот устав легалната цел за спречувањето на мајоризацијата со Бадинтер-гласањето во Собранието последователно да се поништува со евентуална етничка мајоризација со референдумскиот инструмент. Тоа се „санира„ со нов Закон за референдум и граѓански иницијативи во 2005, каде се регулира за која материја не смее да се распише референдум, меѓу другото и за законите донесени по Бадинтер. Иако правната логика суштински е исправна на релација Бадинтер мнозинство-референдум, начинот на кој тоа се направи, е неуставен, бидејќи, и по слово, и по дух на нашиот устав (а и во споредбената европска уставност), ваквата материја на непосредно остварување на граѓанскиот суверенитет е уставна материја, вклучително и особено, ограничувањата во корист на посредното (преставничкото) остварување на граѓанскиот суверентет. Така да , сегашниот член од Законот за рефендум и граѓанска иницијатива треба да си се префрли во уставот, каде му е и местото ( а, патемно, да се санира и онаа неуставната небулоза за т.н советодавен рефередум, по наш устав сите рефередум, независно како се иницирани, дали се облигаторни или факултативни во тој дел, во својот резултат се правнообврзувачки). Е сега, за ова досега на никој „не му чуеше„, оти му доаѓаше као „спиечка норма„, а е релевантно и во однос на вториот и, можеби, уште поклучен и поопасен превид.

(Б) Во далечната 2001, кога се преговараше Рамковниот, толку биле сите фокусирани на неутрализирање на „тиранијата на (етничкото) мнозинство„ да сосема не ја размислиле и замислиле потенцијалната траекторија кон втората крајност – тиранија на (етничкото) малцинство„, особено во македонски контекст. Со други зборови, Бадинтеровото мнозинство од инструмент за спречување на мајоризација по строго определен круг на „етнички релевантни“ прашања за „помалите„ и „поранливите„ етнички заедници наспрема „најголемата„ (т.н право на етничко вето), да најперверзно си измутира во право на етничка уцена и еднонасочен диктат, со ефективно поништување на „политичкото броење„ на севкупната политичка сила и политичко преставништво на најголемата етничка заедница во парламентот и владата, дотолку повеќе што се заборавило , а не смеело да се заборави, дека е и секогаш ќе биде политичко-партиски плурално поделена заедница во борбата за власт. Не смеело да се заборави дека сето ова е надградено и со железниот принцип во секоја влада на Македонија да има „албански партнер„, воспоставен уште во 1992 година (првата влада на Бранко Црвенковски), а кој со воведувањето на Бадинтер од железен преминува во титаниум принцип, па и дополнително зајакнат со тоа дека партнер во владата малтене секогаш мора да биде победничката партија меѓу албанското гласачко тело, а не и било која друга т.н албанска партија со која т.н македонска партија би стигнала до парламентарно мнозинство од 61 за правење влада. Не се размислило баш дека таа и таква албанска партија ќе биде и е веќе многу повеќе од т.н партија- кингмејкер (kingmaker), како што е познатиот израз во споредбената политика. За разлика од искуствата на други земји, каде која партија е кингмејкер е политички подинамично, менливо со растот-падот на изборната сила на партијата-кингмејкер и со можен рингишпил по избори друг да ја превземе титулата, скраја избоено со некаква етничка димензија како „позимзелено„ дрво во политиката, кај нас тоа е фикс – секогаш е т.н (албанска) етничка партија, дури не и партии на останатите помали етнички заедници заедно. Нормално, со оглед на релативната големина на албанската етничка заедница во земјата, ова другото е само некакво си теоретизирање на можни варијанти. Можна е евентуална промена само во тоа која т.н албанска политичка партија ќе се избори да биде победничка во својот блок, но и тоа оди многу бавно, ако се земе во предвид искуството со ДУИ, и тоа заради две главни причини, ако ја тргнеме настрана политичката култура на гласачкото тело. Прво, комотната позиција на една таква албанска партија- кингмејкер е надградена и со „правната димензија на Рамковен/Бадинтер„ , па релативно лесно може да се срасне до коска со власта, и да ја елиминира секоја посериозна конкуренција во својот гласачки/етнички блок. Второ, уште поголемата комоција да ја уценува мнозинска т.н македонска партија при секое правење парламентарно и/ли владино мнозинство за се што и е конкјуктурно „по програмата„ во даден момент, кај нас ефективно што ќе да е на менито на национални и националистички „барања„ Во двата случаи, таа и таква албанска кингмејкер-партија (да потсетам пак, читај, ДУИ) наново и наново успева да се „продаде„ пред своето гласачко тело како горе-доле ефикасна и ефективна во политиката, особено кога , пред се и над се, на тоа гласачко тело му е битно зголемувањето на групната политичка моќ по основ на етникум (индивидуалните права, здравје, во другиот живот), без прашање и пардон кон било кој и било што, особено кон мнозинството кое се доживува „давеж-компликација“ без која немаше ни да постои Македонија.Сето ова најбрутално и најотворено се манифестира токму по однос на овој ЗУЈ. Ветото на Претседателот на РМ не е поставено како никакво значајно правно чаре за елиминирање или менување закон, а кое можеби еден светол ден ќе има некаков максимализиран политичко-морален ефект ако ни нарасне нивото на сеопштата политичка култура. Првото вистинско чаре со реален правен ефект по судбината на законот е Уставен суд – ама, повторно, со овој состав, со среќа со тоа! Граѓанската рефендумска иницијатива се третира како „недостапна„ , иако, како нагласив, законско регулирање што смее- не смее да се стави на рефендум е уставна материја и таа законска одредба е ништовна . Но, од друга страна, по духот на истиот устав пост-Рамковен би било навистина неуставно „закони по Бадинтер„ да се ставааат на референдум и евентуална референдумска мајоризација, дури и да се „дува“ на аргументот на неуставност /ништовност на законската одредба која тоа го брани, па ај, терај потписи и бркај иницирање референдум. Значи, по тој основ, угоре високо-удолу длабоко. Се на се, работата правно може да се реши само со донесување нов закон за кој ќе се постигне висок политички концензус и кој ќе ги отстрани сите правни, но и политички и други небулози и штетни ефекти. Во меѓувреме, политичката цена за овој закон треба да се зголемува со дејство и на граѓанството, и на опозицијата. Најправилно би било да се цели на отворање на уставот каде јасно ќе се затворат гореспоменатите два превиди, и во однос на уставното регулирање на материјата што е забранета за референдум, но и за тоа што сега ни е ептен во фокус, да се внесе ново уставно решение според кое законите кои се носат по Бадинтер треба да обезбедуваат 2/3 мнозинство во првиот круг. Тоа како уставно- правен механизам на кочници и рамнотежа, па ако сакате и право на реципрочно етничко вето, за да се врамнотежат патолошките искривувања на Бадинтеровото етничко вето обезбедено за другите етнички заедници, на штета на мнозинската македонска етничка заедница , дури до степен на едно вакво најарогантно „ми се може“ – исклучување , што, секако, последователно не ја ослободува заедницата од правните, финансиските и сите други импликации на законот, во сета негова „пропорција“, а за што не и преостанува ништо друго туку да го бојкотира (кога арогантниот може и неспорни и прифатени решенија апла да не ги почитува во пракса со години, зошто да не и обратно?). Впрочем, (теоретски) модели од каде е превземено ваквото „етничко вето“ неќе да е вака да исклучуваат од правото на вето некоја од засегнати заедници, па ниту најголемата, а што кумулативно во ефект би ги натерало сите на фер-плеј, коректност и усул. Ако тоа не се санира, овој и ваков превид неќе да е да ги исцрпува потенцијалите за политички кризи и дестабилизација на Македонија со овој фирер-закон за употреба на јазиците, напротив. Конечно, ако се сака да се надмине Рамковниот и актуелните уставни решенија за јазиците и јазичните права во содржинска смисла, ако се верува дека тоа е општото добро, тогаш чесно и демократски треба да се каже тоа, и како и за се друго , големо или мало во политиката, повеќе за големото отколку за малото, се отвара политичката битка за убедување на граѓанството, на гласачкото тело, и се собира поддршката за менување на уставот и во тој дел. Да, може да потрае, може и години ќе требаат за „органски“ да созрее работата, но тоа е вистинскиот и единствениот здрав пат за сите засегнати. Само така и тогаш е по онаа „сложни браќа и сестри куќа градат„, па и некој дури и вишок пари и се друго повеќе да даде и да отстапи, сам одлучил да даде, не се чувствува поништено, онеправдано, измамено, излажано, злоупотребено, искористено, а и со изгубена доверба дека почитта и обзирите не фунционираат баш како взаемни, што секако не води кон ништо арно. Не вака, како што се глуми лудило, ма до трет спрат стигнала куќата, а реално и всушност темелите тонат ли тонат во мочуриште.

Ристова-Астеруд од 2002 до 2006 година беше пратеничка во Собрание, а од 2000 до 2002 градска советничка. Денес работи како професор на Правен факултет „Јуситинијана Прима“ при Универзитет „Свети Кирил и Методиј“ во Скопје.
13-01-2018, 04:24 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#23

Quote:Рама: Без нас албанскиот немаше да биде официјален јазик во Македонија

Премиерот на Албанија, Еди Рама усвојувањето на Законот за употреба на јазиците во Република Македонија го оцени како голем настан, кој што пред неколку години не можел ни да се замисли. За време на конференцијата на Младинскиот форум на неговата Социјалистичка партија, тој изјави дека за изгласувањето на овој закон заслужна е неговата Влада, која имала сериозен пристап кон односите со Македонија,





„Пред неколку дена, во македонското Собрание помина законот кој не можеше ни да се замисли пред некое време. Јас ви велам дека сите вие треба да бидете горди, треба да бидат горди сите тие што гласаа, ја поддржаа и веруваа во оваа партија, бидејќи без неа денеска немаше да постои официјален албански јазик во Македонија“, изјави албанскиот премиер Еди Рама.

Рама изрази надеж дека Албанија нема да биде сама во европското семејството, туку заедно со другите земји од Балканот, како што рече, каде што најмногу живеат Албанци.




После оваа изјава на Рама, председателот Иванов ке треба да го покрене правните механизми за употреба на гаранцијата која ја доби ос Заев а во која стоеше дека Тиранска платформа не постои!

пс. ке биде интересно да се види какви лаги ке сервираат Заевистите за да ја демантираат оваа изјава на Рама.
(This post was last modified: 14-01-2018, 11:50 PM by ЈорданПетровски.)
14-01-2018, 11:48 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#24







Десковска во емисијата Топ Тема на Телма од 17 март 2017 година, денеска министер во владата на Заев.
15-01-2018, 02:02 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#25

Quote:Образложение на одредбите од Законот за употреба на јазиците



Објавено: 14/01/2018

Законот за употреба на јазиците на 11.01.2018г., на 27 седница на Собранието на Република Македонија со 69 гласа ЗА и ниту еден од пратениците против или воздражано беше изгласан после долга дискусија и голем број на реакции во јавноста. Законот содржи 25 члена.

[Image: sobranie-43-.jpg?resize=620%2C413]
 
Албанскиот како втор службен јазик

Со член 1 е пропишано дека на целата територија во Република Македонија и во нејзините меѓународни односи службен јазик е македонскиот јазик и неговото кирилско писмо. Исто така, друг јазик што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните е службен јазик и неговото писмо (албански), согласно овој закон. Во сите органи на државната власт во Република Македонија, централни институции, јавни претпријатија, агенции, дирекции, установи и организации, комисии, правни лица кои вршат јавни овластувања согласно закон и други институции, службен јазик покрај македонскиот јазик и неговото писмо е и јазикот што го зборуваат 20% од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо, на начин определен со овој закон. Исто така, и во единиците на локалната самоуправа јазикот и писмото што го користат најмалку 20% од граѓаните е службен јазик, покрај македонскиот јазик и неговото кирилско писмо.
За употребата на јазиците и писмата на кои зборуваат помалку од 20% од граѓаните во единиците на локалната самоуправа, одлучуваат органите на единиците на локалната самоуправа.

Обврски на институциите за користење, употреба и примена на службените јазици

Во член 2 е уредено дека граѓаните имаат право да употребуваат било кој од наведените службени јазици и нивните писма од член 1 став (1) и (2) од овој закон, а институциите од член 1 став (3) од овој закон, како и другите институции имаат обврска да им овозможат на граѓаните користење, употреба и примена на тие службени јазици и нивните писма во било која постапка, како и спроведување на тие постапки на тој службен јазик и писмо. Во согласност со правото на граѓаните да употребуваат било кој од наведените службени јазици од членот 1 став (1) и (2) од овој закон во судските, управните, извршните постапки, предистражните и истражните постапки, кривични и прекршочни постапки, парнични и вонпарнични постапки, постапка за извршување на санкции како и другите постапки предвидени со други закони, судовите, јавните обвинителства, како и сите други органи, тела и други институции се обврзани да овозможат користење, употреба и примена на било кој од службените јазици од член 1 став (1) и (2) и нивните писма во тие и други постапки.

Втор службен јазик во инстутуциите на државната власт

Во институциите од член 1 став (3) од овој закон на државната власт во Република Македонија службен јазик покрај македонскиот јазик и неговото писмо е и јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо во: комуникацијата, употребата и примената во сите постапки на граѓаните пред сите органи кои што ја сочинуваат државната власт (Собрание на Република Македонија, Претседател на Република Македонија, Влада на Република Македонија, судство, јавно обвинителство), Уставен суд на Република Македонија, Народен правобранител на Република Македонија, во изборниот процес, образованието, науката, здравството, културата, при примената на полициските овластувања, во радиодифузната дејност, нотаријатот, извршувањето, инфраструктурните објекти, матичната евиденција, личните документи, финансиите, економијата, како и во други области.

Употреба на службените јазици од страна на избраните или именуваните функционери

Член 3 се однесува на употребата на јазикот од страна на избраните или именуваните функционери во институциите наведени во член 1 и 2 од овој закон. Имено, со овој член е пропишано дека избрани или именувани функционери на институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон, како и други институции чие седиште е во Скопје или општини во кои најмалку 20% од граѓаните зборуваат јазик различен од македонскиот јазик, во нивната службена комуникација го употребуваат македонскиот јазик и неговото кирилско писмо, како и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо, доколку најмалку еден од избраните или именуваните функционери зборува службен јазик различен од македонскиот јазик.

Употреба на јазиците во Собранието на Република Македонија

Со член 4 се уредува материјата за употреба на јазиците во Собранието на Република Македонија. Имено, согласно овој член, во работата на Собранието на Република Македонија службен јазик е македонскиот и неговото кирилско писмо, како и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо. Во став (2) е предвидено дека пратеник, избран или именуван функционер кој зборува јазик различен од македонскиот јазик, а кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија на седница на Собранието на Република Македонија и седници на работни тела зборува и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија.
Во став (3) е уредена употребата на јазиците од страна на пратеник кога претседава со седница на собрание или седници на работни тела. Имено, согласно овој став, пратеник, кој зборува јазик различен од македонскиот јазик, а кој го зборуваат најмалку 20% граѓаните во Република Македонија кога претседава со седница на собрание или седници на работни тела, истите ги води на тој јазик. Со став (4) е пропишано дека пратеник кој зборува јазик различен од македонскиот јазик, а кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија, материјалите навремено ги добива, односно доставува и на неговиот јазик и писмо за да послужат на седница на собрание или седници на работни тела. Исто така, избран или именуван функционер кој зборува јазик различен од македонскиот јазик, а кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија, материјалите навремено ги добива односно доставува и на неговиот јазик и писмо за да послужат во собраниски седниците и седниците на работните тела, што е уредено во став (5) од овој член.
Во став (6) е пропишано дека стенограмите од седница на Собранието на Република Македонија и од седници на работни тела како и другите материјали и документи се издаваат и се чуваат на македонски јазик и неговото писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо. Последниот став од овој член се однесува на објавувањето на законите и другите акти донесени од Собранието на Република Македонија. Имено, согласно овој став, сите закони и други акти донесени од страна на Собранието се објавуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо.

Употребата на јазиците во Владата на Република Македонија

Во член 5 е уредена употребата на јазиците во Владата на Република Македонија. Во став (1) од овој член е пропишано дека во работата на Владата на Република Македонија службен јазик е македонскиот јазик и неговото кирилско писмо како и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо. Согласно овој член, предвидено е седниците на Владата на Република Македонија се водат на македонскиот јазик и неговото кирилско писмо. Во став (3) е уредено дека кога со седниците на Владата, на комисиите, како и на генералните колегиуми претседава избран или именуван функционер кој зборува јазик различен од македонскиот јазик а кој јазик го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија, истите ги води на тој јазик и писмо. Во став (4) е пропишано дека избран или именуван функционер кој зборува јазик различен од македонскиот јазик, а кој јазик го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија, на седница на Владата, на комисиите на Владата и на генералните колегиуми зборува и на тој јазик. Исто така, избран или именуван функционер кој зборува јазик различен од македонскиот јазик, а кој јазик го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија, материјалите навремено ги добива, односно доставува и на неговиот јазик и писмо за да му послужат на седница на Владата, на комисија или на генерален колегиум, што е пропишано во став (5) од овој член.
Согласно став (6) стенограмите од седница на Владата, од седница на комисии и генерални колегиуми како и другите материјали и документи се издаваат и се чуваат на македонски јазик и неговото писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо. Став (7) од овој член регулира дека сите акти донесени од страна на Владата се издаваат и објавуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо.

Употреба на јазиците во институциите

Во член 6 е уредена материјата за употреба на јазиците во институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон. Имено во ставот (1) од овој член е пропишано дека институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон, како и сите други институции се обврзани по службена должност да обезбедат употребата, комуникацијата и постапките да се одвиваат на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо доколку лицето, односно учесникот зборува јазик кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија. Во став (2) е пропишано дека сите одлуки и други акти, како и легитимациите кои произлегуваат од надлежноста на институциите од член од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон како и сите други институции се на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо доколку лицето, односно учесникот зборува јазик кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија.
Во став (3) е пропишано дека избрано или именувано лице кое зборува јазик различен од македонскиот јазик кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија, личното име во одлуките и другите акти во рамките на надлежностите на институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон, како и сите други институции, го пишува на својот јазик и писмо. Исто така, со овој член е пропишано и дека веб страниците на институциите од член 1 на овој закон и содржината на веб страниците покрај на македонскиот јазик и неговото писмо, задолжително се објавуваат и на јазикот различен од македонскиот јазик кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо.

Јазикот на пишување на називите на институциите

Во член 7 од Предлогот е уредена материјата за јазикот на пишување на називите на институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон. Имено, согласно овој член, називите на институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон, како и сите други институции и нивните подрачни единици во единиците на локална самоуправа во која најмалку 20% од граѓаните зборуваат службен јазик различен од македонскиот јазик и во Скопје, ќе се напишат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо, како и на англиски јазик.
Во подрачните канцеларии на органите од државната администрација кои покриваат најмалку една единица на локална самоуправа во која најмалку 20% од граѓаните зборуваат јазик различен од македонскиот, називите на канцелариите ќе се напишат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Во став (3) од овој член е пропишано дека називите од став (1) и (2) ќе се напишат со идентичен фонт и големина на двата службени јазици од членот 1 став (1) и (2) од овој закон. Исто така, печатите на институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон и сите други институции со седиште во Скопје или во единиците на локалната самоуправа во која најмалку 20% од граѓаните зборуваат службен јазик различен од македонскиот јазик, се испишани на македонски јазик и неговото кирилско писмо, како и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Буквите на печатите од став (4) на овој член ќе бидат испишани со идентичен фонт и големина на двата службени јазици од член 1 став (1) и (2) од овој закон. Во став (6) од овој член е пропишано дека институциите од став 1 на овој член ќе овозможат и придонесат во работата ефективно да се користат, употребуваат и применат македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо.

Јазикот на поштенските марки, уплатниците, фискалните извештаи

Во член 8 е уредена материјата за јазикот на поштенските марки, уплатниците, фискалните извештаи издадени од институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон, фактурите од институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон и бандеролите. Имено, согласно овој член тие се пишуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Поштенските марки, уплатниците, фискалните извештаи издадени од институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон, фактурите од институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон, бандеролите, се пишуваат на македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Исто така, книжните и кованите пари, како и поштенските марки ќе содржат симболи што го претставуваат културното наследство на граѓаните што го зборуваат македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Во став (3) е пропишано дека униформите на полицијата; пожарникарството; здравството; во Скопје и во единиците на локалната самоуправа во кои најмалку 20% од граѓаните зборуваат службен јазик различен од македонскиот јазик се напишани на македонскиот јазик и неговото кирилско писмо, како и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо.

Користењето на јазиците во судските, управните, извршните постапки, постапката за извршување санкции, предистражни и истражни постапки, кривични и прекршочни постапки, парнични и вонпарничи постапки

Во член 9 е уредено користењето на јазиците во судските, управните, извршните постапки, постапката за извршување санкции, предистражни и истражни постапки, кривични и прекршочни постапки, парнични и вонпарничи постапки, како и другите постапки пред судовите, јавните обвинителства, како и сите други органи, тела и институции. Во наведените постапки, се применува македонскиот јазик и неговото кирилско писмо, како и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Сите постапки од став (1) на овој член се водaт на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и неговото писмо доколку судија, јавен обвинител, странка или друг учесник во постапката е лице кое зборува јазик кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија. Исто така, сите одлуки, писмена и други акти кои произлегуваат од постапките од став (1) на овој член се донесуваат и издаваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо, како и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо доколку судија, јавен обвинител, странка или друг учесник во постапката е лице кое зборува јазик кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија.
Во став (4) од овој член е пропишано и дека институциите наведени во став (1) на овој член се обврзани да овозможат превод на сите потребни документи и материјали, како и симултан превод на излагања, изјави и рочишта во работата или постапките што се водат. Необезбедувањето на превод на сите потребни документи и материјали, односно необезбедувањето на симултан превод за време на целиот тек на постапката преставува суштинска повреда на постапката.
Во став (6) е предвидено дека називите на институциите наведени во став (1) на овој член во Скопје и во единиците на локалната самоуправа во која најмалку 20% од граѓаните зборуваат службен јазик различен од македонскиот јазик се пишуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Во став (7) е пропишано дека во институциите наведени во ставот (1) на овој член со седиште во подрачје кое опфаќа повеќе основни судови од кои најмалку еден од нив се наоѓа во единица на локална самоуправа во кое се зборува службен јазик различен од македонскиот, а кој го зборуваат 20% од граѓаните на Република Македонија, називите исто така ќе се напишат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо. Материјата за трошоците што настануваат од преведувањето за странките и учесниците во постапката, како и трошоците за судски преведувач што настануваат со примена на одредбите на овој закон се уредени во ставот 8 во кој е предвидено дека тие паѓаат на товар на средствата на Институциите наведени во ставот (1) на овој член.

Употреба на јазиците во постапките пред нотарите и пред извршителите

Во членот 10 е уредена употребата на јазиците во постапките пред нотарите и пред извршителите. Согласно овој член, во постапките пред нотар, нотарските исправи и заверки може да се издаваат на македонски јазик и неговото писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо. Во постапките пред извршител доколку учесник е лице кое го зборува јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија, налозите, заклучоците, записниците, службените белешки и другите акти на извршителите се издаваат на македонски јазик и неговото писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо.

Употреба на јазиците во сферата на извршувањето на санкциите

Во член 11 е регулирана материјата за употреба на јазиците во сферата наизвршувањето на санкциите. Имено, институциите надлежни за управување со институциите за извршување на санкции, како и самите институции надлежни за извршување на санкции се обврзани во комуникацијата и постапките да го применуваат македонскиот јазик и неговото писмо, како и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо доколку лицето за кое станува збор зборува јазик кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија. Институциите надлежни за управување со институциите за извршување на санкции, како и институциите надлежни за извршување на санкции се обврзани да овозможат лицата кои се наоѓаат во овие институции да се обратат и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо.

Употреба на јазиците во матичните евиденции

Во член 12 е пропишано дека матичните евиденции во Скопје и единиците на локалната самоуправа во кои најмалку 20% од граѓаните зборуваат службен јазик различен од македонскиот се водат и на службениот јазик кој го зборува граѓанинот. Решенијата, изводите, потврдите како и другите акти се издаваат и на службениот јазик кој го зборува граѓанинот. Личните документи и патните исправи на граѓаните кои зборуваат на јазик што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо, по службена должност се издаваат на македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо.

Јазикот и писмото на печатење на образецот на личната карта.

Во член 13 е уредена материјата за јазикот и писмото на печатење на образецот на личната карта. Имено, на граѓаните кои зборуваат јазик различен од македонскиот јазик што го зборуваат помалку од 20% од граѓаните на Република Македонија, образецот на личната карта се печати и на јазикот и писмото што го употребува граѓанинот. На граѓаните кои зборуваат јазик различен од македонскиот јазик што го зборуваат помалку од 20% од граѓаните на Република Македонија, на нивно лично барање, податоците за личното име што се внесуваат на личната карта се запишуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо и на јазикот и писмото што го употребува граѓанинот.

Јазикот и писмото на печатење на образецот на пасошот и патниот лист

Во член 14 е уредена материјата за јазикот и писмото на печатење на образецот на пасошот и патниот лист. Имено, на граѓаните кои зборуваат јазик различен од македонскиот што го зборуваат помалку од 20% од граѓаните на Република Македонија, на нивно барање, образецот на патната исправа и патниот лист се печати и на јазикот и писмото што го употребува граѓанинот. На граѓаните кои зборуваат јазик различен од македонскиот што го зборуваат помалку од 20% од граѓаните на Република Македонија, на нивно лично барање, податоците кои се внесуваат во патната исправа и во патниот лист се запишуваат и на тој јазик и писмо. На граѓаните кои зборуваат јазик различен од македонскиот што го зборуваат помалку од 20% од граѓаните на Република Македонија, на нивно лично барање, податоците за личното име што се внесуваат во патната исправа се запишуваат и на јазикот и писмото што го употребува граѓанинот.

Употреба на јазиците во  Државната изборна комисија и општинските изборни комисии

Во член 15 е пропишано дека на седниците на Државната изборна комисија и општинските изборни комисии во Скопје и единиците на локална самоуправа во кои најмалку 20% од граѓаните зборуваат службен јазик различен од македонскиот јазик, при спроведување на изборите во работата и постапките на сите комисии и други тела и институции подеднакво се користат, употребуваат и применуваат македонскиот јазик и неговото кирилско писмо и јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо.

Употреба на јазиците за називите на  институциите, другите натписи и патокази

Во член 16 е уредено дека име на улица, плоштад, мост и на друг инфраструктурен објект во сите единици на локалната самоуправа каде што најмалку 20% од граѓаните зборуваат јазик различен од македонскиот јазик, како и во Скопје се пишува на македонски јазик и неговото кирилско писмо, како и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо како и на јазиците што се општо прифатени од меѓународната заедница. На граничните премини на Република Македонија и аеродромите кои се наоѓаат на подрачјата каде најмалку 20% од граѓаните зборуваат јазик различен од македонскиот јазик називите на институциите, другите натписи и патокази се пишуваат на македонски јазик и неговото кирилско писмо како и на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо.

Употреба на јазикот во објавувањето на закони, подзаконски акти, одлуки и огласи од институциите во Службен весник на РМ

Во член 17 се предвидува дека сите закони, подзаконски акти, одлуки и огласи од институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон кои што се објавуваат во Службен весник на Република Македонија се објавуваат на македонскиот јазик и неговото писмо и на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните и неговото писмо.

Основање на Агенција за примена на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија

Во член 18 е пропишано дека заради остварување на целите на овој закон, промовирање, заштита и воедначена примена на службениот јазик што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо се основа Агенција за примена на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија со својство на правно лице, надлежен за стандардизирање и воедначена употреба на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија и неговото писмо со помошни тела за поддршка на институциите од член 1 став (3) и член 2 став (3) од овој закон како и сите други институции.) Директорот на Агенцијата го избира Владата на Република Македонија по претходно објавен јавен повик со мандат од 4 години со право на реизбор. Во Агенцијата покрај овластени судски преведувачи се вработуваат и лингвисти и дипломирани филолози по албански јазик, како и лиценцирани лектори. Директорот ја претставува

Агенцијата, раководи со нејзината работа, ги врши работите определени со овој закон и донесува годишна програма за работа на Агенцијата. Директорот поднесува извештај за работата на Агенцијата до Владата на Република Македонија најмалку еднаш годишно до 31 март во тековната година за претходната година. Средствата за работа и функционирање на Агенцијата се обезбедуваат од Буџетот на Република Македонија.
Надлежности на Агенцијата се:
– поддршка на институциите во остварувањето на обврските од овој закон вклучувајќи превод и лекторирање на документи;
– лекторирање на сите акти што се објавуваат во Службен весник на Република Македонија;
– промовира и презема мерки за унапредување на употребата на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на Република Македонија;
– изготвување на извештаи за информирање на Владата на Република Македонија за спроведување на нејзините надлежности;
– за потребите на Владата на Република Македонија да подготвува стручно-аналитички материјали од своја надлежност;
– дава стручни мислења по материјалите кои се во функција на спроведување и унапредување на употребата на јазикот кој го зборуваат најмалку 20% од граѓаните на
Република Македонија;
– други работи поврзани со спроведувањето на целите утврдени во овој закон.

Основање на  Инспекторатот за употреба на јазиците

Со членот 20 е пропишано дека за надзорот над целосно и доследно спроведување на одредбите на овој закон кои се однесуваат на употребата на јазиците, се формира Инспекторат за употреба на јазиците (во натамошниот текст: Инспекторатот), во состав на Министерство за правда со својство на правно лице. Инспекторатот ќе се регулира со посебен закон.

Мерки за промовирање на примената на сите службени јазици како и за гарантирање на заштитата на јазиците на другите заедници чиј мајчин јазик не е службен јазик

Во член 21 е пропишано дека Владата на Република Македонија и сите институции надлежни за спроведување на одредбите од овој закон, ќе донесат мерки за промовирање на примената на сите службени јазици како и за гарантирање на заштитата на јазиците на другите заедници чиј мајчин јазик не е службен јазик.

Прекршочна одговорност и глоби од 4.000 до 5.000 евра

Во член 23 се пропишани роковите за обврските на повеќе субјекти кои тие треба да ги преземат за имплементирање на законот. Имено, предвидено е во рок од една година од денот на влегувањето на сила на овој закон сите надлежни институции се обврзани да ги донесат подзаконските акти за спроведување на овој закон. Исто така, предвидено е во рок од шест месеци од денот на влегување во сила на овој закон, институциите се обврзани да ги спроведуваат обврските наведени во член 7 од овој закон. Владата на Република Македонија веднаш после влегувањето во сила на овој закон ќе развие програма за покренување на јавната свест за примената на овој закон. Исто така, во овој член е предвидено дека во рок од една година одредбите од другите закони се усогласуваат со одредбите на овој закон. Во случај на неусогласеност на одредбите на овој закон со јазичните одредби на друг закон, органите се должни да ги применуваат одредбите од овој закон.
Со донесувањето на овој закон престанува да важи Законот за употреба на јазикот што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните во Република Македонија и во единиците на локалната самоуправа („Службен весник на Република Македонија“ бр.101/08 и 100/11).

–ПРАВДИКО–
(This post was last modified: 15-01-2018, 03:12 AM by ЈорданПетровски.)
15-01-2018, 02:59 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#26

Quote:Иванов: Донесов одлука да не го потпишам указот за Законот за јазиците

[Image: %D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0...%D0%B5.jpg]

17 јануари, 2018
Законот за употреба на јазиците е изгласан од страна на пратениците без јавна расправа, без научна дебата и без вклученост на академската и експертската јавност и опозицијата. Ова го истакна македонскиот претседател Ѓорге Иванов во неговото денешно обраќање кон нацијата, образложувајќи зошто донел одлука да не го потпише указот за Законот за употреба на јазиците.
„Уште пред да биде изгласан законот нагласив дека не е добро прашања кои веќе се апсолвирани повторно да се отвораат за добивање на краткорочни политички поени, а на штета на трајните интереси на Република Македониј и македонскиот народ“, рече Иванов.
Тој потсети на неговото последно годишно обраќање кога потенцирал дека законот е донесен со европско знаменце, без притоа да постои европска директива што налага усогласување на македонското со законодавството на Унијата.
„Со овој Закон Република Македонија ќе стане единствената европска држава која сама си поставува услови за членство во Унијата, кои никој не ги бара. За апсурдот да биде поголем, дури и укажувањата на претставниците на Европската Унија беа игнорирани. Европското знаме е злоупотребено за да се донесе закон со кој се менуваат системски закони кои пак се носат со двотретинско мнозинство“, рече претседателот, додавајќи дека со законот се воведува многу скап паралелизам што води кон целосна блокада на и нефукционалност.



17-01-2018, 10:45 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#27

Quote:Иванов може да спречи јазична федерализација на Македонија

[Image: 101.jpg]

Колумна, понеделник, 15 јануари, д-р Јанко Бачев претседател на НДМ
Оправдан е стравот кај Македонците од јазичната федерализација како преодна етапа и до територијална федерализација или до кантонизација на земјата според мапата на британскиот амбасадор Чарлс Гарет што му ја покажал на претседателот Иванов при нивната средба во претседателската резиденција, доколку изгласаниот Закон за употреба на јазиците влезе во сила.
Прашањето е, може ли да се спречи законот да влезе во сила. Мојот одговор е да, а тоа во моментот е во рацете на претседателот Иванов.
Што може да направи Иванов?
Најпрвин за познатите работи. Претседателот Иванов доколку не го потпише указот за прогласување на Законот за употреба на јазиците, Собранието повторно го разгледува законот и доколку го усвои со мнозинство гласови од вкупниот број пратеници, претседателот Иванов е должен да го потпише указот. Многу е веројатно дека Иванов ќе стави вето на законот, а Собранието без проблем повторно ќе го изгласа законот.
Меѓутоа, ваквата уставна определба е во контекст на вообичаеното функционирање на правниот поредок, во кој, Собранието донесува закони за сите области од општествениот живот. Меѓутоа, со законот за двојазичноста се отстапува од напред наведеното. Впрочем, ова недвосмислено и категорички го кажа Иванов во неговото редовно годишно обраќање во Собранието. Да потсетам, Иванов на 26 декември лани во Собранието рече: „Законот за јазиците не претставува закана по македонскиот јазик, туку тој претставува закана по унитарноста на државата. Законот го крши Уставот на Република Македонија“.
Оттука, во услови кога Иванов вели дека законот е закана по унитарноста на државата и го крши Уставот, тогаш како претседател на државата е должен да постапи според уставната одредба, со која, пред преземањето на должноста претседател, Иванов се заколна и обврза на почитување на Уставот.
Затоа, и по второто усвојување на законот во Собранието, претседателот Иванов не треба да го потпише указот, со што, законот нема да влезе во сила.
Значи, Иванов не треба да се држи до рестриктивното и строго граматичко читање на Уставот, бидејќи, националните и државните стандарди упатуваат на толкување на Уставот во насока на заштита на системот на државното уредување. Со други зборови, Иванов е должен да го брани уставниот поредок по секоја цена. Во спротивно, простата вистна вели дека доколку се сруши државата, тогаш сите ќе не затрупа во неа.

Оттука, кои се можните чекори доколку Иванов стави и второ вето и излезе од тесното и строго граматичко толкување на Уставот?
Многу е веројатно дека владините медиуми, шарените, наменските експерти и невладините организации на СДСМ... ќе дигнат голема медиумска галама дека Иванов со второ вето го крши уставот, прави државен удар и слично. Паралено, власта ќе се закани со покренување постапка за утврдување на одговорност на Иванов за кршење на Уставот или како што нашите американисти велат „импичмент“.
Постапката за утврдување на одговорност на Претседателот е утврдена со Деловникот на Собранието и Деловникот на Уставниот суд. Со првиот акт се регулира постапката за утврдување предлог за поведување постапка, а со вториот, донесувањето одлука за одговорноста на Претседателот.
Меѓутоа, Иванов ќе го издржи овој првичен удар во јавноста бидејќи речиси нема Македонец кој прифаќа редефинирање на државното уредување, а постапката за импичмент извесно е дека нема да успее оти постапка за утврдување на одговорност на претседателот за кршење на Уставот покренува Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници до Уставниот суд - орган надлежен да одлучува за одговорност на Иванов за кршење на Уставот. Меѓутоа, власта го нема тој број на пратеници (двотретинско мнозинство) во Собранието.
Значи, двојазичноста нема да заживее доколку Иванов и по втор пат не го потпише указот за прогласување на законот, а власта и шарените слободно нека галамат дека Иванов го крши Уставот. Сега е најбитно да се добие во време, да се разводни и одолговлекува заживувањето на двојазичноста и на крајот ќе дојде успехот, но, за ова во наредна колумна.
Патем, во историјата на самостојна Македонија сме имале случаи кои не базираат на Уставот, а во двегодишната криза во која беше заглавена земјата се изнагледавме ситуации на кршење на уставот и законите, па, никој не се потресува од тоа.
На пример, Глигоров како претседател, спротивно на Уставот, во 1991 на двапати додели мандат на истата партија СДСМ, а со оглед на својата фактичка моќ во тоа време системот де факто го трансформира во систем на лично владеење. Трајковски како претседател во 2002 на двапати не го потпиша законот за пратеничките привилегии и со тоа се најде во ситуација пратениците да му организираат импичмент. СЈО е избрано надвор од уставните рамки, а признавањето на политичките бомби на СДСМ како доказ во судските процеси не се базира на правото, туку основата се изнајде во формулацијата „јавен интерес„ за прислушкуваните разговори. Во врска со мандатот на Заев имаше спремност за дерогирање на уставната одредба за должноста на Иванов да доделува мандат со образложение дека таа има само декларативно значење и оттука можело да се формира влада и без претседателски мандат...
Оттука, ако за вакви случаи сме имале пошироко толкување на Уставот, тогаш Иванов не треба да размислува и за второ вето на законот за употреба на јазиците заради заштита на поредокот утврден со Уставот, а кое нешто е немерливо во споредба со напред наведените случаи.
Во една претпоставена ситуација, американскиот амбасадор Џес Бејли како фактички гувернер на Македонија да ги построи пратениците на ВМРО-ДПМНЕ и преку нив да обезбеди двотретинско мнозинство за покренување одговорност на Иванов кај Уставниот суд, тогаш претседателот Иванов треба тактички да изигра со оставка на функцијата и повторно добивање во време и одолговлекување на работата, бидејќи, во таков случај започнуваат дејствија за вонредни претседателски избори, а што правиме доколку победи претседателски кандидат кој исто така не признава двојазичност.
Значи, Иванов може да спречи законот да влезе во сила со употреба на второ вето. Меѓутоа, ова претпоставува една претходна состојба на доволно храборост и решеност на Иванов до крај да го брани уставниот поредок на државата.
Можните последици за Иванов би биле, прво, веќе спомнатата постапка за импичмент која уште отсега е осудена на неуспех, бидјеќи власта нема двотретинско мнозинство во Собранието да ја покрене пред Уставниот суд, второ, Иванов да си поднесе оставка и губење на функцијата, која и така му е при крај, трето, да одолее на евентуалните притисоци од некој нов Хојт Ји, со што ќе покаже дека не е претседател на надворешни фактори, туку е претседател на Република Македонија. Дури, доколку има странски притисок, налик при доделувањето на мандатот на Заев, ете му прекрасна шанса на Иванов да го избрка странскиот емисар од претседателскиот кабинет и со тоа на крајот на својот мандат да си обезбеди достојно место во македонската историја.
Како и да е, убаво напиша професорот Стефан Влахов Мицов дека секој што сака да врши државни функции, треба да оди со својот некролог во џеб.
Значи, со непотпишувањето на указот и по втор пат за прогласување на законот за употреба на јазиците, Иванов ја спречува јазичната федерализација на земјата. Со тоа, Иванов како претседател не губи ништо, а Иванов како личност во македонската историја и Македонија и Македонците добиваат многу.
По повторното изгласување на законот во Собранието, на потег е претседателот Иванов!
18-01-2018, 01:02 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#28

Quote:ГРАЃАНСКИ ВОДИЧ НИЗ ЛАВИРИНТИТЕ НА НЕУСТАВНОСТА НА ЗАКОНОТ ЗА УПОТРЕБА НА ЈАЗИЦИТЕ 2018

[Image: ristova_asterud_5-600x400.jpg]

НЕУСТАВНОСТ БР. 1: ДОНЕСУВАЊЕ ВО ЗАКОНОДАВНА ПОСТАПКА СО „ЕВРОПСКО ЗНАМЕНЦЕ“

Согласно член 61(2) од Уставот, организацијата и функционирањето на Собранието на РМ се уредува со уставните одредби и со собраниски Деловник, што секако се однесува и на постапките за донесување закони.
Како што и е познато на јавноста , ЗУЈ 2018 беше донесен во собраниска законодавна постапка за закони со „европско знаменце“.
Аргументацијата што ја дава Владата/министерот за правда за (злоу)потребата на „европското знаменце“ во официјалното образложение на законот (во текстот на предлог-законот) е дека ЗУЈ 2018 „произлегува од Националната програма за усвојување на правото на ЕУ“ (НПАА), а која ги содржи „сите клучни политики, одлуки и законски прописи, како и нивната динамика, кои се во насока на приближување на РМ во ЕУ“, а во таа смисла и „ имплементацијата на Рамковниот договор е нераскинливо поврзан со процесот на евроинтеграција на земјата за што говорат низата заклучоци на Советот на ЕУ изминатите години,“ па следствено, овој и ваков ЗУЈ бил ставен во НПАА во јули 2017 година (внимавајте, дури во јули 2017, цели 16 години по Рамковниот договор!). Меѓутоа, сето ова „образложение“ е чиста злоупотреба, и на НПАА, и на законодавната постапка со „европско знаменце„, по собранискиот Деловник (а и на владиниот)!
По својата содржина, ЗУЈ 2018 не преставува никаква „имплементација на Рамковниот договор“, туку негово сериозно пробивање и повреда на истиот , и по слово и по дух, како што беше објаснувано и како што ќе следи и ќе стане очигледно со последователните други аргументи за неуставноста на законот. Исто така, голема лага и злоупотреба е дека носењето на овој и ваков закон е нешто што го барала ЕУ. Ниту во „заклучоци на Советот на ЕУ изминатите години,“ ниту пак во било кој годишен Извештај на Европската комисија за напредокот на РМ во ЕУ, нема ниту едно зборче за нешто што и во најшироко нивно толкување може да се сфати и разбере како укажување или евроинтеграциско условување да се донесе баш ваков закон и со ваква содржина, секако за некаква си измислена недовршена „имплементација на Рамковниот“ во поглед на употребата на јазиците. Тоа, впрочем, е очигледно од самиот временски период од фантастични 16 години по Рамковниот договор да се носи овој и ваков закон, со ваква содржина, а кој , да беше како што тврди Владата/министерот во образложението, по својата тежина и важност, сигурно би бил меѓу првите приоритети и во првите години од „имплементацијата на Рамковниот договор“.
Значи, напротив, содржината и словото на Рамковниот договор во однос на ова прашање, како приоритет, како што ќе следи во натамошните продолженија на Водичот, беше и е изразена во уставот и во сите матични закони, и е нешто што се оживотворува во политичката и општествената реалност веќе со години наназад, сосе и со издвојување и трошење бајаги дел од јавните финансии. Уште повеќе, дури некој и да се тргнува од позиција на тоа дека има некаков пропуст, грешка или недоискажаност во спроведувањето на Рамковниот и уставот во „јазичниот аспект“, тоа се прави со измени и дополнувања во постојните релевантни закони и подзаконски акти. Но, зошто баш сето ова со законодавната постапка со „европско знаменце„? Во политичката мотивацијата за направената злоупотреба на законодавната постапка со „европското знаменце“ се засметани и пресметани и сите „погодности“ кои се врзани за ваквата законодавна постапка. Имено, нејзината „скратеност,“ што ќе рече, скратениот и смален политички „маневарски простор“ за спротиставување на зацртаната цел, како и потенцијалот за манипулација со „политичката психологија“ на јавноста во правец на тоа сето ова да и се продаде како нешто што наводно е нужно „за патот кон ЕУ„ , а нели, повеќето од таа и таква јавност, од засегнатото граѓанство, ги поддржува евроинтеграциите, што секако е крајно политички нечесно, буквално лажење и ниско експлоатирање на нивните политички аспирации, соништата и желби.
Надоврзано на ова е засметувањето на можноста за терминолошка шашма со терминологијата на „усогласување со правото на ЕУ“ која се користи во законодавните постапки со „евро знаменце“ во однос на поголемиот дел од граѓанството за кое се знае дека нема некакво подетално познавање на „правото на ЕУ“. Нашето граѓанство треба да си знае дека согласно т.н конститутивни договори на кои се заснова ЕУ (меѓународни меѓудржавни договори на кои се ратификувани потписнички сите држави-членки, и на кои се придружуваат сите нови кои влегуваат во членство), во комуникацијата меѓу државите-членки („долниот спрат на ЕУ„) и супранационалното ниво („горниот спрат на ЕУ„), „употребата на јазиците“во било која форма (службени јазици, јазични права на инидивидуалните граѓани, и сл.) на нивото на „долниот спрат“ на самите држави-членки е многу јасно и црно-на-бело проблематика на домашните „ уставни решенија на државите-членки“ во кои ЕУ не се меша.
Во самите договори на ЕУ се регулира употребата на службените јазици на државите-членки само на „горниот спрат„ на ЕУ (супранационалното ниво на ЕУ), како и во однос на комуникацијата меѓу „долниот“ и „горниот“ спрат на ЕУ, односно како самите држави-членки и нивното граѓанство имаат право да комуницираат со „горниот спрат“ и обратно. Патем, на ова прашање повторно ќе се навратиме кога ќе дојдеме до другите неуставни основи, особено во делот на употреба на јазиците во правните постапки и аспектите и последиците по она што се нарекува јазик на правото, а со тоа и најдиректно какви се лоши последици ќе има по остварување на правата и слободите на индивидуалните граѓан(к)и во правните постапки. А и во некој иден засебен текст, оти јасно е дека има големо сеење магла, неразбирање и неразграничување на проблематиката по линија на: службени јазици – државни уредувања; судски превод – службен јазик (на правото) по кои се водат правните постапки; службени јазици во самите држави – службени јазици во меѓународни институции и организации, па и во однос на специфични регионални правно-политички ентитети како што е ЕУ; и, службени јазици – јазични права на индивидуата/граѓанинот – индивидуален/семеен мултилингвизам.
Севкупно, ЗУЈ 2018 е злоупотреба на „имплементацијата на Рамковниот договор“ како политички услов на евроинтеграцијата на РМ за целите на погазување и пробивање на содржината на истиот, со злоупотреба на формата на собраниските ( но и владините) деловнички постапки за „европско знаменце“, спротивно уставниот основ и императив за нивно почитување, најакутно од аспект на нивната правна целесообразност ( целта за која се воведени и треба да служат вакви законодавни постапки, предвидени и регулирани со деловниците на Собр).
Патем, општо во правото, феноменот кога една правна форма се злоупотребува спротивно од целите за која е наменета, односно за остварување на некои сосема други и правно нелегитимни цели е познат како „злоупотреба на правото“. Секогаш кога се манифестира тој и таков феномен станува збор и за повреда и на уставното темелно начело за владеење на правото (член 8, алинеја 3), а токму тоа се случи и со ЗУЈ 2018 во делот на законодавната постапка со „европско знаменце“.
05-02-2018, 12:32 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,029
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#29

Quote:Амандманите што ги поднесе ВМРО-ДПМНЕ за Законот за јазиците се преведени и архивирани




Амандманите што ги поднесе ВМРО-ДПМНЕ за Законот за јазиците се преведени и архивирани, соопшти Собранието.
„Сите амандмани се архивирани, обработени и ставени на е-парламент. Службата на Собранието уредно постапуваше и постапува во рамките на своите надлежности и задолженија, сè до целосното завршување на процесот. Сите амандмани се преведени од страна на службата во Секторот за преведување на Собранието на Република Македонија“, соопшти Собранието.
Од таму додаваат дека со оглед на големиот број амандмани, истите потребно е да се разгледаат и да се постапи по нив согласно со одредбите на Деловникот за работа на Собранието, по што Законот за јазици ќе биде разгледан.
ВМРО-ДПМНЕ поднесе над 35.000 амандмани. За нив Собранието требаше да почна расправа минатата недела, но точката беше тргната од дневен ред затоа што амандманите не беа преведени. Законот за јазици во трето читање треба да се врати на дневен ред откако Ѓорге Иванов одби да го потише и со низа забелешки го врати до пратениците.
06-02-2018, 02:22 PM
Reply