Добредојдовте
  • Users with e-mails at mail ·ru, aol ·com and gmx ·com to contact admins for registration.
  • Новорегистрираните членови повратниот одговор од форумот за активирање на сметката нека го побараат и во Junk на нивните пошти.
  • Сите регистрирани членови кои неучествуваат во дискусиите три месеци автоматски им се брише регистрацијата

 

Thread Rating:
  • 0 Vote(s) - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
ЈАНЕ САНДАНСКИ: "ТУКА Е МОЈАТА БУГАРИЈА"
Author Message
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,142
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#1


Quote:Што напишал Бранислав НушиЌ за солунската средба со Јане Сандански


Девизата „Ослободување на своите браќа“ стана беспредметна


http://www.dnevnik.com.mk/WBStorage/Arti...41B7F6.jpg

Сандански замолчи, ја протна раката низ брадата, па одговори: - Во Бугарија не смеам! Замолчи малку и по извесна пауза одлучно додаде:- Ама и не ми треба. Тука е мојата Бугарија!, пишувал Нушиќ

Предраг Димитровски

И Бугарија и Србија во досегашната работа грешеа што се раководеа од своите најтесни интереси. Ним во работата не им била главна цел слобода на овој народ овде, туку нивните себични интереси, проширувањето на нивните држави. По овие настани, тие ќе останат каде што се, а ние тука ќе правиме татковина.

Ова е само дел од разговорот меѓу пиринскиот цар и водач на Серскиот округ на Македонската револуционерна организација, Јане Сандански, со познатиот српски комедиограф Бранислав Нушиќ, воден во јули 1908 година во Солун. Средбата била остварена во солунскиот хотел „Англетер“, во кој престојувал Сандански, а Нушиќ пристигнал како тогашен специјален известувач на белградска „Политика“. Целиот разговор, всушност, го претставува второто од трите писма, што Нушиќ ги испратил до својата редакција со наслов „Револуција во Турција“ известувајќи за настаните од Младотурската револуција, иако името на револуционерот како неизбежно се споменува во секое од нив. Временски, пак, средбата била одржана кратко по убиството на Борис Сарафов и на Иван Гарванов.

Според датумите, напишани се во период од четири дена, но интересна е содржината во поднасловот на текстот:„ Државните удари веќе почнуваат - Солун центар на царството! - Сандански, Нушиќ и Паница - едниот нем, другиот глувонем - грчки пауни - како еден офицер убеди еден оџа“.

Во воведот на текстот, пак, Нушиќ забележува дека ситуацијата во Турција с` уште е нејасна и опасна и притоа изнесува три факти. Прво, дека султанот со едно ираде веќе почнал да го менува уставот, второ, дека Арнаутите почнуваат да го применуваат уставот на тој начин што извикуваат „раја, раја, а Арнаутите се господари“ и, трето, дека бугарските четници с` повеќе му се придружуваат на движењето, но оти ги задржуваат своите организации.

Соседи во хотелот

Нушиќ средбата ја навестува уште во првото писмо кога забележува дека во хотелот нашол соба веднаш до собата на Сандански, „кој слободно шета низ Солун и држи говори“. Се разбира, пишува Нушиќ, дека утре штом се раздени, ќе размениме визити. Јас барем ќе сметам за должност да го посетам него, а тој може и да не ја возврати визитата.

Утредента, пишува во својот извештај Нушиќ, уште во осум часот во ходникот на хотелот сретнал еден „бугарски комита и веднаш го замолив да ме пријави кај Сандански како дописник на белградска ’Политика’. Тој влезе во собата број 14 и таму се задржа прилично долго... Најпосле вратата се отвори и комитата ме пушти внатре“.

Во продолжение Нушиќ ја опишува собата во која заедно на маса седеле Сандански и Паница, кого го именува како „директен убиец на Сарафов“, а потоа ги опишува и двајцата.

„Сандански е развиен човек, со силни плеќи и ковчест. Со високо чело е и со мошне бистри очи, со кои ве фиксира при разговорот... Има долга растресена брада, а коса помалку. Гестовите му се забавни, говори исто така бавно, но со силен глас. Тој не е со поголема интелигенција, ама е бистар. Одговара директно на поставените прашања и одговара кратко, прецизно и одлучно. Изгледа дека е длабоко убеден во секоја своја мисла што ја искажува.

Паница, убиецот на Сарафов, е понизок човек, со кадрава коса и со ретка мала брада. Со помрачен поглед е и помолчалив од Сандански, иако остава впечаток на човек со појака интелигенција отколку што е Сандански.

Разговорот го почнав честитајќи му ги на Сандански слободата и враќањето во мирен живот истовремено прашувајќи го дали верува во постојаноста на сето ова.

- А како е кај вас, се верува ли таму? Што пишуваат весниците? - ми одговори Сандански со свое прашање.

- Па во Европа не се верува толку многу како овде.

- Европа нема интерес да верува толку многу во искреноста на овие настани.

- Овие настани, сепак, најмногу и најнепосредно се однесуваат на нас малите народи, Срби, Бугари и Грци. Затоа и дојдов да ја испитам правата вредност на овие настани.

- Идниот живот на малите народи е без какви било услови - одлучно одговори Сандански.

- И Бугарија и Србија во досегашната работа грешеа што се раководеа од своите најтесни интереси. Ним во работата не им била главна цел слободата на овој народ овде, туку нивните себични интереси, проширувањето на нивните држави. По овие настани тие ќе останат кај што се, а ние овде ќе правиме татковина.

- Убаво, г. Сандански, јас се согласувам да верувам како и вие во искреноста на овој чин и верувам дури дека новиот режим и ќе се воведе, но не може да се оспори фактот дека причините и мотивите за прогласување на уставот не лежеле во тоа што се увидело дека на овој народ му е потребно да му се даде слобода, туку исклучително во тоа да се спречат европските реформи?

- Овој чин не само што ги спречи европските реформи, што, впрочем, биле и неискрени, туку ги спречи и претензиите на малите народи и ги осуди на бел леб. Нивната пропагандна девиза „Ослободување на своите браќа“ ја изгуби секоја основа и стана беспредметна. Тоа е една гаранција повеќе за мир и за правилен живот на нашата татковина.

- Сериозно мислите, г. Сандански, дека Вие и јас, да речеме, по три месеци вака исто ќе можеме слободно да се состанеме во Солун, во хотел?

- Јас говорам за денешната ситуација зашто ~ верувам. Ако се измени и кога ќе се измени, тогаш ќе зборуваме. Но ќе умееме ние да не дојде до тоа.

- Се разбира, ова помилување, доколку се однесува до вас и до г. Паница, важи само за Турција. Вие не смеете во Бугарија?

Сандански замолчи, ја протна раката низ брадата, па одговори:

- Во Бугарија не смеам!

Замолчи малку и по извесна пауза одлучно додаде:

- Ама и не ми треба. Тука е мојата Бугарија!

Бевме веќе при крајот на разговорот. Сандански се чувствуваше уморен, а Паница за сето време на разговорот кажа само збор-два.

Сметав дека е веќе време да се простам дотолку повеќе што сакав да побрзам овој разговор да ви го испратам уште со денешната пошта“, го завршува текстот Бранислав Нушиќ.

Народот од роб до господар

Специјалниот известувач на белградска „Политика“ од Солун го споменува името на Јане Сандански и во третото писмо, во кое ја опишува ситуацијата во градот. Нушиќ, меѓу другото, забележува дека низ шаренилото од свет што се движи по улиците најмногу се истакнуваат фигурите на бугарските и на грчките комити, кои се предале.

„Тие се движат низ градот со оружје, исто како во планина. Така со оружје играат оро, така со оружје седат во кафеана и се бакнуваат со турските офицери. Солун е полн со такви. Од бугарските тука се Сандански, Паница, Делирадев, Чернопеев, Христо Диманов...“.

Но, се разбира, ќе подвлече Нушиќ, во центарот на сите овие комити е Сандански, кој, како што забележува авторот, говорел на „Плаце дела либерте!“, како што бил именуван просторот околу Беас-кулата.

„Рече дека радосно ја поздравува слободата, дека неговата и борбата на неговите другари и досега била насочена кон тоа да му извојуваат на овој народ слобода. Тие се предаваат, но секогаш остануваат подготвени да продолжат таму каде што застанале ако некој се обиде оваа слобода повторно да има ја одземе, па кој и да биде тоа.

Kолку во вој момент Сандански претставува важна фигура, доказ е и тоа што синоќа издаде манифест на народот со потпис - Сандански. Во почетокот на манифестот Сандански им се обраќа на сите народи во Турската Империја и им вели: „Народот, до сега роб, стана господар. И неговата прва пресуда е осуда на апсолутизмот и на тираните на смрт!“

Обраќајќи им се во манифестот на едно место на христијаните, тој им вели: „Да ја погребаме заедно со апсолутизмот и со братоубиствената борба!“

А обраќајќи им се на своите сонародници Бугари, тој им ги кажува овие карактеристични зборови: „Не подавајте им се на лекомислените агитации, што можеби ќе се поведат од официјална Бугарија против вашата заедница со Турците и против заедничката борба со нив за слобода!“

Така Бранислав Нушиќ известувал од Солун за Сандански.
30-07-2012, 12:22 AM
Reply
Playboytaxi Offline
Senior Member
****

Posts: 614
Joined: Jun 2010
Reputation: 24
#2

My Blog with hundreds of original VMRO and other old documents related to Macedonia:
http://macedoniandocuments.blogspot.com/...lchev.html



01-08-2012, 10:12 PM
Website Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 14,142
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#3

Quote:ИСТИНСКИЯТ ЛИК НА ЯНИ САНДАНСКИ - УБИЕЦЪТ НА БОРИС САРАФОВ, ИВ. ГАРВАНОВ И МИХАИЛ ДАЕВ, 1915 г.




[Image: 18057000_607435046117817_659348915821943...e=598627AE]
[/url]
[url=https://www.facebook.com/groups/1416912275275250/permalink/1692892211010587/]





Изложение от родителите на убитите Иван Гарванов, Борис Сарафов и Михаил Даев до българското правителство за анкетиране дейността на Яни Сандански главен виновник за убийството на тримата - София, юли 1915 г.
"От уважение към скъпите жертви, които поднесе целокупният български народ пред отечествения олтар, от искрено желание да видим обществото очистено от плевелите, да видим продажниците изгонени от храма на българските светци, ние тук ще се постараем да посочим съвсем на място и с факти истинския лик на Яни Сандански.
Както във всяка революционна борба, така и в македонската между истинските и безкористни борци се вмъкнаха и изпъкнаха тъмни хора, които с непроходимата си амбиция внесоха смут в тая борба и изкористиха делото за личното си издигане и обогатяване. Между последните е и Яни Сандански, чиито приятели използуваха трагичната му кончина, за да го прогласят като многозаслужил македонски деятел.
Кой бе Яни Сандански?
Тези, които са слушали само добро за него от устата на заинтересованите му другари, ще се почудят като узнаят, че този тъмен герой, който бе тъмничар в Дупница, а след това стана войвода в Мелнишкия район, подир смъртта си остави около половин милион лева богатство. Известно е на всички в Мелнишко и Неврокопско, че Сандански, този "безкористен" служител на македонската кауза според другарите му, бе напоследък крупен търговец на тютюн и че в тази търговия е вложил един капитал от 200 - 300 хиляди лева. Според официален опис на Мелнишкото градско общинско управление Яни Сандански е умрял като притежател на 30 хиляди оки вино и на 9 хиляди оки ракия. Всички кръчмари и кафеджии в Мелнишко и Неврокопско могат да засвидетелствуват, че Яни Сандански е водил живот на голям богаташ, като често в компания е прахосвал по 50 - 100 лева наведнъж.
Българското общество ще се ужаси когато узнае как се добра до това полумилионно богатство Яни Сандански, синът на сетни бедняци от с. Влахи, той - бившият тъмничар в Дупница.
Ето източниците на неговото богатство:
1. От злоупотребени пари на организираното население в Мелнишко, Неврокопско и другите околии на Серския революционен окръг.
2. През време на "хуриета" Яни Сандански получи от младотурското правителство експлоатацията на Марикостинските бани. През време на младотурския преврат наемателите на баните били арнаути, чийто контракт бил преждевременно развален, за да се дадат баните на Сандански без наем срещу известни ангажименти от негова страна към младотурския комитет. Това е станало в началото на 1909 г.
3. Селяните от с. Рожен, Любовище и Кашина (Кашино) - Мелнишко, тогава чифлигари, завели процес против управлението на Роженския манастир (тогаз той бе под ведомството на патриаршията) за земи, използувани от манастира. Процесът бил спечелен от селяните, Сандански си присвоява от тези земи 30 - 40 декара лозя, няколко ливади и ниви. Селяните били принудени да му ги обработват безплатно.
4. Когато турците със закон решиха да построят черкви, Сандански получи 2 000 лири турски за направата на Роженската черква. Пари обаче са изразходвани само за керемиди, надница на дюлгерите и за иконописец. Останалите материали са били доставени безплатно от селата Рожен и Любовище. Така щото голямата част от парите са останали у Сандански.
5. Сандански и някои близки негови другари получаваха редовни заплати от турците. Това не криеха и самите турци. Заплатата е била по 30 лири турски месечно.
6. Сандански е получавал и подаръци от турците...
7. През време на турско - българската война 1912 г., когато турците опразнили Мелник, Яни Сандански ограбил турските къщи...
Но, още повече ще се ужаси българското общество, когато узнае за какви услуги на турците Яни Сандански е получавал от тях пари:
Младотурците се заеха да отнемат всички средства за народна борба от ръцете на българския народ. Всекиму са известни масовите убийства над войводи и други видни българи, и въобще онази страшна инквизиция, на която бе подхвърлено българското население в Македония. На запад от Струма турците вършеха сами своята работа, ана изток от тази река те бяха възложили тази мисия на своето платено оръдие Сандански ефенди. За да върви работата успешно, бяха назначени по ходатайството на Сандански негови приятели за полицейски тайни агенти. И какво стана? Обирите и грабежите продължиха с нова енергия. Убийствата от засада зачестиха и достигнаха невероятни размери. Назначени от Сандански агенти, кръстосваха по планини, градове и села, ловяха с измама българските патриоти и ги предаваха в ръцете на турските власти, за да бъдат окачени на бесилките или изпратени на заточение по островите на и в Мала Азия. Жертва на Сандански е обесеният от младотурците в Сяр войвода Динката от с. Търлис (Неврокопско), учителят Ст. Мълчанков, инспекторът Ст. Филипов, Иван Попов, дядо Илия Кърчовалията и мнозина други от селата Старчища, Търлис и пр. Подробности по потераджийството на Сандански и другарите му знаят всички в Неврокопско и Мелнишко. Резултатите от подобно едно потераджийство са описани в една дописка до Солунския вестник "Отечество" от 24 октомври 1909 г. Онези от пострадалите, които оцеляха и доживяха да видят своя роден край свободен, могат да бъдат свидетели пред обществения съд за страшните злодеяния, извършени над тях.
Яни Сандански и неговите другари се заеха и с отоманизацията (потурчването) на българските културни институции, каквито бяха училищата, основани и издигнати чрез толкова борби и жертви със средствата на населението и Екзархията. А това те вършеха или със заплашване или с наддаване, т.е. ако народната заплата на учителя бе 20 лири, Сандански предлагаше от турците 30 лири, за да се отоманизира, за да се потурчи учителят и училището. Сандански и другарите му бяха против Екзархията. По този начин те услужваха на младотурското правителство, което искаше чрез обсебване на училища да унищожи националния дух у българското население. И трябваше дълго време за това да се води борба между Негово Блаженство Екзарха и Негово Преосвещенство Неврокопския Митрополит Иларион от една страна, и Турското правителство и Сандански ефенди от друга страна.
Един черен терор се въдвори в цяла източна Македония тогаз. Вечер селяните се прибираха рано от полето в къщи и селата потъваха в мрак. Никой не смееше да пали свещ у дома си от страх да не падне подозрение, че в неговата къща при светлината на ламбата се крои някакъв заговор против младотурците и против скъпоценния живот на техния човек Сандански ефенди.
И тъй, убивай и предавай в ръцете на турците българските патриоти, затваряй българските училища и отваряй отомански, обирай грошовете на бедните пиринци, за да трупаш богатство, та да вършиш днес с тях търговия и да сееш политически разврат - ето тази е т. н. "хуриетска", "реформаторска" и "културно-просветна" дейност на Сандански. Турците, каквито и да са, все си остават галантни към своите верни слуги. Та ето как дойде богатството на този, който уби нашите синове, обвинявайки ги в злоупотреба на народни пари!
На края ние още веднъж апелираме за анкета. Нашата звезда е на залез. Живеем все още с непокътната вяра в крайното тържество на нашите народни идеали. Онеправданата и поругана България ще възтържествува и ние ще влезем в гроба с утехата, че след нас остава да живее това, което никога не умира - вечната истина и правда.
С дълбока почит:
Петър Сарафов,
баща на убития революционер Борис Сарафов
Станка Гарванова,
майка на убития революционер Иван Гарванов
Тодор Ив. Даев
баща на убития революционер Михаил Даев"



Целата книга
22-04-2017, 10:55 PM
Reply