Добредојдовте
  • Users with e-mails at mail ·ru, aol ·com and gmx ·com to contact admins for registration.
  • Новорегистрираните членови повратниот одговор од форумот за активирање на сметката нека го побараат и во Junk на нивните пошти.
  • Сите регистрирани членови кои неучествуваат во дискусиите три месеци автоматски им се брише регистрацијата

 

Thread Rating:
  • 0 Vote(s) - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
ВМРО ОБЕДИНЕТА ВС ВМРО ВРХОВИСТИЧКА
Author Message
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#1

Quote:Внатрешна македонска револуционерна организација -Обединета

Активна 1925–1936

[Image: 150px-Dimitar_Vlahov_41.JPG][Image: 150px-Rizo_Rizov.jpg][Image: 150px-Pavel_Shatev.jpg][Image: 150px-Panko_brasnarov.jpg]


ВМРО (Обединета) е македонска револуционерна организација, формирана врз основа на принципите на Мајскиот манифест на ВМРО, под влијание на Балканската комунистичка федерација и со поддршка на Коминтерната и македонските комунисти. Нејзе и се приклучиле членовите на Илинденската организација, на бившата Серска група , на бившиот Емигрантски комунистички сојуз, бившата Македонска федеративна организација и други прогресивни групи.

При нејзиното основање бил избран Централен комитет со седиште во Виена. Нејзин орган бил в. Македонско дело. Имала цел да прерасне во масовно народно движење за извојување слободна и независна Македонија во рамките на нејзините географски и економски граници и нејзино конституирање во самостојна политичка единица, што ќе влезе како рамноправен член на идната Балканска федерација.

Нејзини најистакнати дејци биле: Панко Брашнаров, Димитар Влахов, Симеон Кавракиров, Владимир Поптомов, Андреја Чипов, Методија Шаторов-Шарло и др.

За трите дела на Македонија биле создадени одделни обласни комитети на чело со секретар. Обласниот комитет во Пиринскиот дел на Македонија го раководел Симеон Кавракиров. Подоцна седиштето на ЦК на ВМРО(Об) било пренесено во Берлин (1928), при што уште повеќе се влошиле врските на раководството со татковината. Наскоро настанала голема партиска провала во Велес, Куманово, Скопје и Штип (1928-1929), при што биле уапсени 113 нејзини членови, меѓу кои и членот на ЦК Панко Брашнаров, а по испраќањето на робија на дел од осудените, во наредната година престанала дејноста на Организацијата во Вардарскиот дел на Македонија.

Незадоволни од прокомунистичката ориентација на раководството, една група членови: Михаил Герџиков, Георги Занков, Павел Шатев и др., безуспешно се обиделе да се издвојат во одделна организација (Цариград, 1929). Постигнатото помирување со тие незадоволници останало само привидно.

Добивајќи речиси наполно комунистички карактер (1933/1934), истите членови се среќавале и во ВМРО(Об) и во БКП/КПГ/КПЈ. Кога настанала наредната голема партиска провала во Пиринскиот дел на Македонија (1935/1936), на суд во Горна Џумаја (ден. Благоевград), Неврокоп, Софија и Разлог биле изведени околу 60 нејзини членови и наскоро потоа престанала нејзината организирана илегална дејност и во Пиринскиот, а во Егејскиот дел угаснала нејзината дејност во времето на Метаксасова диктатура (1936 - 1941).

ВМРО(Об) имала еволутивен став во однос на македонското национално прашање. Од првичните ставови за етничкиот состав на населението на Македонија како шаренило на народи (Бугари, Грци, Срби итн.), подоцна станале доминантни ставовите дека Македонците се посебен народ (нација) и со посебен јазик.
09-01-2012, 04:29 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#2



Quote:Врховизам

Врховизам е политички правец во македонското националнослободително движење, којшто го поврзува решавањето на Македонското прашање како дел од поголемото Бугарско националистичко прашање. Називите врховизам и врховисти се дојдени од Врховниот комитет, поточно за приврзаниците на Иван Цончев [1], а подоцна терминот Врховизам и врховисти се употребувал за сите кои биле приврзаници на официјалната бугарска политика во однос на Македонија и македонското прашање. За разлика од (внатрешните), врховистите сметале дека Македонија и Одринско ќе бидат ослободени не со општо востание, туку со помош од страна на Бугарија и нејзината војска. Според општо прифатеното гледиште во Република Македонија за врховистите, се сметаат оние кој ја спроведуваале свесно или несвесно политиката на бугарската монархија и држава кон Македонија.



09-01-2012, 04:58 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#3


[Image: scan0605_1.jpg]


[Image: scan0606.jpg]




09-01-2012, 05:01 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#4

[Image: scan0607.jpg]


[Image: scan0608_1.jpg]




09-01-2012, 05:26 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#5

Подгоровките за Илинденското востание по мене е почетокот на несогласувањата во ВМРО!!! Несогласувања кои ке доведат до делење на ВМРО, Обединета и Врховистичка



[Image: scan0609_1.jpg]


[Image: scan0610.jpg]



09-01-2012, 05:39 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#6

[Image: scan0611.jpg]



[Image: scan0612.jpg]



09-01-2012, 06:13 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#7


[Image: scan0614.jpg]


[Image: scan0615.jpg]


[Image: scan0616_1.jpg]
09-01-2012, 06:22 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#8

Quote:Aкадемик
Иван КАТАРЏИЕВ,



ВЕРУВАМ ВО НАЦИОНАЛНИОТ ИМУНИТЕТ НА МАКЕДОНЕЦОТ

Академик Иван Катарџиев (73 ) е еден од основоположниците на македонската историска наука. Се смета за веројатно најдобриот познавач на збиднувањата од крајот на минатиот и од првата половина од овој век и за експерт за прашањата врзани со Внатрешната македонска револуционерна организација. Од неодамна е припадник на СДСМ. Со академик Катарџиев разговаравме за една од најболните точки на македонското минато и сегашност - бугарофилството

Постоеше апсолутно ембарго кон проучувањето на делото на ВМРО на Тодор Александров и на Ванчо Михајлов, тоа е точно. Но, треба да се разбере дека новите власти, што се инсталираа во Македонија во 1944 година, немаа никаква кадровска основа, никакво искуство во историографијата за да можат да направат дистинкција за тоа што е што - на пример, дали ВМРО на Гоце Делчев е различна од онаа на Александров и на Михајлов? Во претходна Кралска Југославија, беше создадена претстава дека ВМРО е исто што и Ванчо Михајлов. Тоа сфаќање беше доминантно во владејачките кругови се до 1964, кога се одржа едно советување во Клубот на пратениците. Говор одржа Мито Хаџивасилев Јасмин, кој рече дека е крајно време да се престане со прогонување на младинците кои на разни места пишуваат пароли: „Да живее ВМРО!". Постојат и други примери.

Во 1944 година се говореше од страна на тогашните моќници дека Гоце Делчев и Илинден не треба да се слават бидејќи тој бил „Бугарин“, а Илинденското било „бугарско востание“.

ФОРУМ:Дали навистина Делчев се изјаснувал како Бугарин и зошто?
КАТАРЏИЕВ: Ваквите прашања стојат. Сите наши луѓе се именувале како „Бугари“...


Quote:Драги Ѓорѓиев, историчар

-Може ли отворањето на вакви и слични документи во иднина, кои досега биле непознати, да се смета за опасност или за можност за уривање на сето она што не учела нашата историја досега. Треба ли да се плашиме од отворање на нови документи, нови сознанија за нашата историја, особено кога во најголемиот дел од нив не се споменува македонската нација, туку се зборува во најголем дел за македонски Бугари, Грци или Срби?

- Апсолутно треба да се ослободиме од тој комплекс дека објавувањето на документи за некои настани кои се случиле пред 100 или 150 години ќе го нарушат идентитетот на македонскиот народ. Ако постои опасност тоа да се случи, тогаш овој идентитет не е ниту изграден. Ако ние се плашиме дека во 1903 година не нарекувале Бугари, тогаш не е ни изграден овој идентитет. Што побрзо се ослободиме од тоа, и што побрзо, во крајна линија, признаеме некои работи што се случувале пред 100 или 150 години толку полесно ние ќе одиме напред. Толку помалку историјата ќе ни биде товар и баласт како што ни е сега. Сега ние реагираме, се жестиме, се кострешиме на секое објавување во Бугарија или Грција дека тогаш било така или вака, а ние одовде фрламе стрели или оган кон нив. Апсолутно треба да се ослободиме дека во тоа време се случувале настани, но и апсолутно бил поинаков целиот контекст, политички, социјален и верски и тие луѓе кои живееле тогаш се чувствувале така. Тоа не значи дека тие биле вакви или онакви, а ние денес сме поинакви. Ќе се објавуваат и нови документи, ќе излегуваат и нови фељтони во кои повторно ќе се судруваме и со Бугари и со Срби и со Грци и апсолутно не треба да се плашиме од тоа, тоа е дел од нашата историја. Тие луѓе тогаш живееле, се бореле и умирале на овие простори и начинот на кој се нарекувале е апсолутно ирелевантен за денешната македонска нација. Така да јас не гледам никакво загрозување од објавување на вакви фељтони или документи. Тоа ниту досега доведе до загрозување на македонскиот идентитет, ниту може да го загрози, затоа што нашиот идентитет е веќе завршена приказна.
09-01-2012, 09:32 PM
Reply
Critical Mass Offline
Member
***

Posts: 237
Joined: Jan 2011
Reputation: 18
#9

ФОРУМ: Неодамна, во едно интервју, висока функционерка на ВМРО-ДПМНЕ, зборувајќи за тезата дека левицата во Македонија секогаш била ориентирана кон Белград, а десницата кон Софија, ми го посочи примерот на Димитар Влахов - левичар од ВМРО (Обединета), кој се декларирал како Бугарин.

КАТАРЏИЕВ: Да, тоа е точно. И не само Димитар Влахов. Павел Шатев, Панко Брашнаров, Ризо Ризов и др. Меѓутоа, овде тезата е погрешно поставена. Не е работата во тоа дали левицата се определуваше за Србија, а десницата за Бугарија. Тука се мешаат поимите. Практично, ни левицата ни десницата не ја доведуваа во прашање својата бугарска провениенција. Тоа ќе го доведе дури и Димитар Влахов во 1948 година на седница на Политбирото, кога говореше за постоењето на македонска нација, да рече дека во 1931-32 година е направена грешка. Сите тие ветерани останаа само на нивото на политички, а не и на национален сепаратизам.

...Така, во текот на НОБ, кога дојде времето за поврзување, постоеше огромен јаз во свеста на Македонецот од трите дела на земјата. Сите велеа дека се Македонци, ама сите на тој поим му даваа поинаква содржина. Кои доаѓаа од Бугарија, тие сметаа дека треба да дојдат на чело и да ја водат Македонија, особено ветераните како Шатев и Влахов. Тие, практично, се чувствуваа како Бугари. ВМРО (Об.) не мрдна од обичниот политички македонски сепаратизам.
Ако видиш мечка во лозјето на комшијата, чекај ја и во твоето.
10-01-2012, 11:12 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#10

Quote:Иван КАТАРЏИЕВ,ВЕРУВАМ ВО НАЦИОНАЛНИОТ ИМУНИТЕТ НА МАКЕДОНЕЦОТ


Академик Иван Катарџиев (73 ) е еден од основоположниците на македонската историска наука. Се смета за веројатно најдобриот познавач на збиднувањата од крајот на минатиот и од првата половина од овој век и за експерт за прашањата врзани со Внатрешната македонска револуционерна организација. Од неодамна е припадник на СДСМ. Со академик Катарџиев разговаравме за една од најболните точки на македонското минато и сегашност - бугарофилството

разговарал: Владимир ЈОВАНОВСКИ
фотографии: Роберт АТАНАСОВСКИ


ФОРУМ: За првпат ве гледаме на прес-конференција на некоја политичка партија. Што е тоа што ве предизвика така да реагирате на годинашниве заеднички ватикански чествувања на македонската и на бугарската делегација?
КАТАРЏИЕВ: Јас не сум член на ниту една партија од 1985 година. Оваа година, по покана од СДСМ, прифатив да станам нивен член. Тоа не значи дека ја изгувив својата самостојност во поглед на науката. Но, кога прифатив да бидам член на СДСМ, тргнав од тоа дека ситуацијата во земјата е таква што човек, ако сака да се реализира како општественик, веќе не е во ситуација сам да го прави тоа, туку мора да биде припадник на определена политичка асоцијација. А по природа и по вокација, отсекогаш сум бил наклонет кон социјалдемократските погледи и секогаш сум сметал дека иднината и припаѓа на социјалдемократијата, односно на општество коешто ќе има организиран однос кон решавањето на социјалните проблеми. Нивиот либерален капитализам нема перспектива. Кога, пак, слушнав за средбата во Рим, помислив дека не е грев премиерите да се посетуваат. Можат да одат на лов, на скијање, да играат тенис, да решаваат политички проблеми и тоа е сосема в ред. Меѓутоа, ми беше чудно како може државниците на Бугарија и на Македонија да се најдат во Рим, заеднички да настапат во катедралата Сан Клементе и да оддадат заедничко признание на делотото на св. Кирил, од причина што во нашите односи има многу нерешени потпрашања?! Сигурно е дека претходно постоеле договори меѓу двете влади, а сигурно постоеле и разговори меѓу двете цркви за тоа што треба да се случи во Рим. Ние денес немаме релевантна документација врз основа на која можеме да извлечеме точна претстава за тоа како сето тоа било договарано. Каква е пораката од оваа средба? Оаа сигурно има два аспекта - културен и политички. Што се однесува до културниот, знаејќи го фактот што на едно место се најдоа премиерите на две држави со специфични односи меѓу нив во годините по војната, се поставува прашањето каква е тука пораката? Ако целта е оддавање почит на делото на Кирил и Методиј, тоа не е јубилејно, и се прави секоја година по повод 24 мај, а би било добро кога тоа оддавање почит, барем според присуството, би било општословенско. Но, со оглед на оспорувањето на македонскиот идентитет и постојаната расправија околу македонското културно наследство, тогаш ваквата прослава предизвикува, најблаго речено, чудење. Значи, според тоа, културната страна на римското чествување не би можела да издржи критика. Се поставува прашањето колку е таа блиска со политичките намери? Сметам дека таа има исклучително политички аспект и мислам дека недостатокот на таа манифестација е нејзината политизација, иако јас сум за развивање на односите со сите соседи. Но, кога тоа ќе се доведе во врска со оспорувањето на македонскиот идентитет, културното наследство, јазикот и нацијата, тогаш веќе се поставува прашањето: Може ли во такви услови, ако спротивната страна не неправи чекори кон тоа да се ослободи од тој баласт и да престане со подметнувањата дека ние сме македонски Бугари, да се преземаат вакви заеднички славја? Инаку, јас не спорам дека ние имаме многу заедничко во културното наследство, со оглед на тоа дека, официјално, христијанството е примено во рамките на бугарската држава. Оттаму и бугарското име на македонските Словени, со оглед на тоа што државата е таа што го наметнува името.
ФОРУМ: Оттаму на гробот на Цар Самоил стои бугарски цар?
КАТАРЏИЕВ: Не само во случајот со гробот на Самоил, туку и со Карпошовото востание, па се до најново време, нам постојано ни се лепи бугарското име. Меѓутоа, тоа не значи дека сме Бугари, оти низ вековите ние сме формирале етно-културен идентитет. Мислам дека денес нашите средновековни истражувачи направија голем продор во откривањето на ракописното наследство, колку и да е тоа уништувано низ вековите од страна на пропагандите - се со цел да се затре македонското културно наследство низ записите и низ црковната литература. Кога ќе ги анализирате јазиците, веќе гледате дека се развиваат два одделни јазика, кои систематски, со тек на времето, се конституираат и тоа е она што ја чини основата за формирањето на една нација.
ФОРУМ: Дали изразите „македонски народ“ и „бугарски народ“ кои ги употребил премиерот Костов не значат дефинитивно разлачување на овие два субјекта од страна на тамошната официјална политика?
КАТАРЏИЕВ: Јас не почувствува, ниту видов, во речникот на нашиот премиер употреба на поимите „македонски народ“ и „македонска нација“. Барем не досега. Можеби Костов тоа го стори - си дозволувам да шпекулирам - за да го покрие тоа што не го кажа претседателот на македонската Влада. Тоа требаше да го каже тој. Втората работа е дека јас не би брзал таквите изјави да ги оценувам премногу позитивно. Во идеологијата на Ванчо Михајлов и на оној дел на македонското национално движење коешто на чело со Тодор Александров се приближи кон Бугарија, македонскиот народ беше збирна именка. Таа се однесуваше на сите жители во Македонија -„Бугари“, Албанци, Власи, Турци...
ФОРУМ: Како ја оценувате тезата на некои софиски кругови дека Бугарија е подготвена да ги признае „сегашната реалност“, доколку ние ги признаеме „историските факти“?
КАТАРЏИЕВ: Во Бугарија има политички сили кои не само што се подготвени, туку и ја признаваа реалноста, и тоа не е ништо ново. Во 1941 година, кога дојде бугарската окупаторска војска, многу истакнати официјални личности од Бугарија во контактите со македонскиот човек дојдоа до сознание дека овде се развива македонскиот јазик. Има анализи од 1935-1936 година, кои тоа го докажуваат преку примерите на Коста Рацин, Ристо Крле, Антон Панов итн. Тогаш во Бугарија се појавува констатација дека на повидок е афирмацијата на македонскиот литературен јазик, врз база на македонските дијалекти. Па, се вели следново: „Таа појава нам ни оди во корист, затоа што тоа е средство за елиминирање на србизацијата на Б'лгарите во Македонија. Во, тој процес има две страни. Моментно тоа е во наш интерес, но неговиот натамошен развој значи создавање на јазик зад кој стои македонска нација.“ Сегашните ставови, во тој поглед, не се ништо ново. Во суштина, тие имаа проблем, а не ние. Извонредно е значајно за нас, но пред се за Бугарите, тие да се ослободат од тој синдром за тоа што се Македонците. Мислам дека не треба да се однесуваат како патрони и да не сметат за малолетни и неспособни да го оцениме сопствениот развој. Јас сум сигурен дека кога ќе престане притисокот од нивна страна, нашите научници од областа на јазикот, историјата и фолклорот ќе бидат многу послободни и покритични во оценувањето на културниот развој на Македонија. Тие се наоѓате под постојан притисок да се прикажете таков каков што не сакате и каков што не сте. Според тоа, ако сакаат Бугарите да развиваат добри односи со Македонија, што е апсолутно потребно, тогаш нека не се занимаваат веќе со проблемот какво е нашето наследство.
ФОРУМ: Еден ваш колега, Стојан Киселиновски, неодамна напиша дека забалежал „еден суптилен јазичен историски дисконитунитет на македонскиот јазик“ при неговата кодификација по Втората светска војна. Што мислите за таквото тврдење?
КАТАРЏИЕВ: Тоа е епигонство. Човекот што го наведувате не е никаков специјалист во областа на јазикот. Има други авторитети - лингвисти кои може да ги консултирате околу ова прашање. Зад ова може да се кријат други цели.
ФОРУМ: Кои цели можат да се кријат зад г-динот Киселиновски?
КАТАРЏИЕВ: Најблаго речено - проблематични. Не сакам да ги квалификувам, но не можат да се одделат од целите на оние кои говорат дека ние треба да го прифатиме бугарскиот јазик. Можеби за вас тоа изгледа чудно, но ако го проучите сето тоа што тој го пишува, неговите конструкции во поглед на развојот на македонското национално движење, ќе видете дека таму има многу работи кои не можат да издржат критика.
ФОРУМ: Постои ли генерациски јаз меѓу македонските историчари? Вашата колешка Виолета Ачкоска, по февруарскиот научен собир во Институтот за национална историја (ИНИ), излезе со теза дека постојат крупни разлики меѓу постарите и помладите историчари по прашањето на идеологизацијата и потчинетоста на историската наука од страна на комунистичката партија?
КАТАРЏИЕВ: Таа дебата на Симпозиумот по повод 50 години од ИНИ беше, на некој начин, маркетиншка. Не станува збор за никакви генерациски разлики во гледањето на историјата. Нема ништо од тоа. Таму имаше два-тројца кои настапија со извесни тези и имаше обид за политизација на македонската историографија од аспект на актуелната власт. Тоа беше едно додворување на сфаќањата на сегашната Влада. Не постои ама баш никакво црно-бело гледање на историското минато во претходниот систем. Бидејќи и припаѓам на онаа генерација којашто го започна формирањето на македонската историографија, тој пат ми е најдобро познат. Имаше проблеми со комунистичката власт во однос на резултатите на македонската историографија и таа настојуваше да ги принуди историчарите да пишуваат според потребите на тогашната власт. И тогаш, а и сега, имаше историчари кои својот однос кон науката го усогласуваа со актуелната власт. Односно, ушите ги држеа отворени за да чујат какви се реакциите „од горе“. Но, нашата наука имаше доволно храброст да не подлегне на притисок и да бара да ги изучува процесите на националното движење. Денес многу се говори за тоа дека ни е потребно „ново читање на историјата“, дека сме имале „бели петна“, „црни точки“ итн. Точно е дека постоеше ембарго кон определени личности од нашето совремие, од првите години на повоениот период. Постоеше апсолутно ембарго кон проучувањето на делото на ВМРО на Тодор Александров и на Ванчо Михајлов, тоа е точно. Но, треба да се разбере дека новите власти, што се инсталираа во Македонија во 1944 година, немаа никаква кадровска основа, никакво искуство во историографијата за да можат да направат дистинкција за тоа што е што - на пример, дали ВМРО на Гоце Делчев е различна од онаа на Александров и на Михајлов? Во претходна Кралска Југославија, беше создадена претстава дека ВМРО е исто што и Ванчо Михајлов. Тоа сфаќање беше доминантно во владејачките кругови се до 1964, кога се одржа едно советување во Клубот на пратениците. Говор одржа Мито Хаџивасилев Јасмин, кој рече дека е крајно време да се престане со прогонување на младинците кои на разни места пишуваат пароли: „Да живее ВМРО!". Постојат и други примери. Во 1944 година се говореше од страна на тогашните моќници дека Гоце Делчев и Илинден не треба да се слават бидејќи тој бил „Бугарин“, а Илинденското било „бугарско востание“.
ФОРУМ:Дали навистина Делчев се изјаснувал како Бугарин и зошто?
КАТАРЏИЕВ: Ваквите прашања стојат. Сите наши луѓе се именувале како „Бугари“...
ФОРУМ: Љупчо Георгиевски, пред четири години, во Пулс го напиша следново: „Дајте ми еден доказ дека кој било од нашите великани се декларирал како Македонец...“. Постојат ли такви докази?
КАТАРЏИЕВ: За изјавата на Ључпо Георгиевски треба да ја согледате неговата ментална конституција. Можеби неговиот проблем е со сопствениот етнички идентитет, зашто ако треба нему да му се одговора, би можело да му се каже да се сврти кон делото на Крсте Петков Мисирков. Што се однесува до „бугарштината“ на нашите дејци, мора да се знае тоа дека нашите луѓе поминаа низ бугарски образовни институции, низ школите на Егзархијата, која ја спорведуваше бугарската великодржавна политика. Целта на тие школи беше во Македонија да создаваат интелигенција со бугарска свест и таа даде свои резултати од гледна точка на бугарските интереси. Нашите луѓе апсолутно ја прифатија и бугарска култура и се запознаа и со политичкиот живот на Бугарија и со нејзиното револуционерно движење, кое го прифатија како искуство. Јас ќе ви кажам нешто за што знам дека денес ќе наиде на противење. Првото име на македонска ослободителна организација било „Б'лгаро-македоноодрински револуционерни комитети“. Тоа го објавив уште во 1965 година и оттогаш наваму овде тоа се оспорува, во Бугарија се прифаќа. Нема никаква валидна документација што би можела да го оспори тоа сознание. Меѓутоа, брзо се сфати дека бугарската основа - тоа можете да го најдете во делата на Христо Татарчев и на Ѓорче Петров - е тесна основа за мобилизација на сето население во Македонија, она кое имаше потреба од слобода и развој. Затоа доаѓа до промена на името во ТМОРО. Тоа е периодот кога се јавува т.н. македонски политички сепаратизам и тоа е почетокот на развојот на македонската национална свест. Тоа е резултат на еден тежок процес, кој трае од Илинденското востание до 1908 година, период на жестока битка на пропагандите. Тука се војните од 1912-1918 година и, најпосле, непосредно по Првата светска војна, значајна е декларацијата на претседателот на САД Вудро Вилсон за правата за самоопределување, потоа Декретот за мир, издаден по Октомвриската револуција, романтизмот што ги зафати војничките маси - сето тоа влијаеше за брза експлозија на националната самосвест кај Македонецот. Оттука, нема никаква основа тврдењето дека ние сме производ на Коминтерната и на Коста Новаковиќ. Впрочем, тоа може да се потврди и веќе од 1922 година, во активноста на македонските писатели и емиграција, како и појавувањето на дела на македонски. Потоа имаме дефинирање на употребата на поимот „македонски Словени“ од страна на Венизелос, употребата на терминот „македонски Словени“ во речникот на англиската дипмломатија, почнувајќи од 1925 година. И во документите на емисарите на ВМРО, кои не се објавени, се констатира следново: дека Македонците не сакаат да им припаѓаат ниту на Бугарите, ниту на Србите, ниту на Грците. Велат дека се самостојни и дека секој што ќе се пројави како Бугарин, Србин или Грк - треба да биде обесен. Тоа се силни изјави.
ФОРУМ: Читајќи го вашиот фељтон објавен неодамна во Вечер под наслов „Македонија наспроти Втората светска војна“, стекнав впечаток дека и кај Ванчо Михајлов можат да се детектираат некакви никулци на македонска свест, посебна и одделна од бугарската. Дали е коректен таквиот впечаток?
КАТАРЏИЕВ: Погрешен ви е впечатокот. Прво, Ванчо Мијалов е производ на бугарската државна политика. Тој е сијамски близнак на Македонецот - претседател на Владата во Софија, Андреј Љапчев, инаку припадник на Врховниот комитет. А тој, едноставно, е мимикрија на бугарскиот ревизионизам. Втората страна - тој е тесно поврзан со Мусолини во Италија, со оглед на италијанските интереси за рушење на Југославија и за ширење по јадранскиот брег. Кога во почетокот на триесеттите Бугарија почнала да се приближува кон Југославија, Иван Михајлов станува еден од главните опоненти, исфрлајќи ја паролата дека тоа се врши на сметка на Македонија. Инаку, еден од условите на југословенско-бугарското зближување беше елиминирањето на врховистичката организација на Ванчо Михајлов. Тоа е договорено на средбите меѓу двата суверена - царот Борис и кралот Александар. Оној момент кога Михајлов почувствува дека му се извлекува „чергата под нозете“, тој почна да спроеведува јавна политика на македонски сепаратизам. Резултат на тоа е големиот македонски собир во Горна Џумаја (Благоевград), во февруари 1933 година, каде беше прокламиран чекор напред - од битка за автономна, во битка за самосотојна Македонија. Во тој настап, и подоцна, Михајлов на моменти жестоко ја критикува бугарската политика, дека таа политика нема чувство за потребите на „Бугарите“ во Македонија и дека ја упропастува истата. Објективно кажано, Ванчо Михајлов во Пиринска Македонија вршеше физичка македонизација. Тоа значи дека сите кадри во администрацијата мораа да бидат македонски, сите кадри во образованието да бидат Македонци (тој не примаше ни еден учител од Бугарија), за на неговата пиринска парадржава да и придаде карактер на вистинска македонска држава, која утре, при обединувањето на Македонија, треба да биде Пиемонт. Создаде дури и финансиски институции (банки), па формално, во очите на светот, Пирин изгледаше како „македонска држава“, а тој како нејзин „претседател“. Тоа, независно од неговата волја, создаваше регионална свест. Ќе треба да заборавите дека таа регионална свест имаше своја основа во влијанието на санданизмот, кој беше апсолутен противник на бугарската политика и кој се залагаше за самостојност на Македонија. Наследството од санданизмот, во времето на Ванчо Михајлов, влијаеше и за содавање на таа регионална свест, а врз неа се изгради и националната свест. Факт е дека оној момент кога ВМРО беше забранета, во 1934, ?ихајлов нареди никој да не и се спротиставува на таа наредба и да се предаде оружјето. Како дете јас сум сведок на тоа кога во нашето село четниците на Михајлов ги предаваа пушките. Тоа се доживеа како големо олеснување, бидејќи значеше ослободување од вмровските даноци, од обврските да се служи во вмровската милиција, да се биде стражар итн.
ФОРУМ: Неодамна, во едно интервју, висока функционерка на ВМРО-ДПМНЕ, зборувајќи за тезата дека левицата во Македонија секогаш била ориентирана кон Белград, а десницата кон Софија, ми го посочи примерот на Димитар Влахов - левичар од ВМРО (Обединета), кој се декларирал како Бугарин.
КАТАРЏИЕВ: Да, тоа е точно. И не само Димитар Влахов. Павел Шатев, Панко Брашнаров, Ризо Ризов и др. Меѓутоа, овде тезата е погрешно поставена. Не е работата во тоа дали левицата се определуваше за Србија, а десницата за Бугарија. Тука се мешаат поимите. Практично, ни левицата ни десницата не ја доведуваа во прашање својата бугарска провениенција. Тоа ќе го доведе дури и Димитар Влахов во 1948 година на седница на Политбирото, кога говореше за постоењето на македонска нација, да рече дека во 1931-32 година е направена грешка. Сите тие ветерани останаа само на нивото на политички, а не и на национален сепаратизам. Тука мора да се спомене еден феномен. Поделбата на Македонија 1913 година одигра извонредно штетна улога во свеста на Македонецот. Зошто? Затоа што ја прекина нормалната комуникација - политичка, културна, економска - меѓу Македонците. Го прекина процесот на создавање на единствена македонска историја на целиот македонски простор. Македонските прогресивни сили ги врза за прогресивните сили на земјите во коишто опстојуваа. Тие почнаа да ја прифаќаат политичката определба и филозофија на земјите меѓу кои Македонија беше поделена. Така, во текот на НОБ, кога дојде времето за поврзување, постоеше огромен јаз во свеста на Македонецот од трите дела на земјата. Сите велеа дека се Македонци, ама сите на тој поим му даваа поинаква содржина. Кои доаѓаа од Бугарија, тие сметаа дека треба да дојдат на чело и да ја водат Македонија, особено ветераните како Шатев и Влахов. Тие, практично, се чувствуваа како Бугари. ВМРО (Об.) не мрдна од обичниот политички македонски сепаратизам. Во Вардарска Македонија, пак, благодарејќи на српското ропство, тече процес на самоизразување низ литературата. Треба да се признае фактот дека постоењето на хрватско и на словенечко движење во Кралска Југославија придонесе македонското национално движење да се осознава многу подлабоко. Оттаму, појавувањето на весници како Луч во 1937 година, во кои доаѓа до израз теоријата за македонската национална самобитност.
ФОРУМ: Кога ги гледате во Скопје наследниците на Михајлов, Чкатров и Ѓузелов како држат свечени конференции, чувствувате ли опасност за опстојувањето на македонскиот национален идентитет?
КАТАРЏИЕВ: Јас верувам во национален имунитет на Македонецот. И ова е само една привремена појава во македонскиот национален корпус која мора да се одболедува, а која по мене има своја историска димензија. Таа тргнува оттаму што предците на голем дел од луѓето што ја застапуваат пробугарската опција, работеле во бугарски институции и оттаму ја црпеле својата егзистенција. Тие минале низ егзархиските институции и нивните наследници го носат тоа чувство. Од друга страна, голем дел од нив биле репресирани од страна на минатиот систем, па нивното сегашно дејствување е резултат и на извесен отпор. Тие македонизмот го дожувуват како нешто агресивно и опресивно во однос на нив. Тоа што се случуваше од 1945 до 1970, таа негативна енергија акумулирана во некои луѓе треба да се изживее по природен пат. Ќе треба да се врши репресија, но истовремено треба да се даде отпор. Ќе треба се да се препушти на логиката дека ова овде е стадо без кучиња. Ако го чувте премиерот на ТВ А1, тој рече дека не се откажува од се што досега напишал и кажал. Мислам дека ако таа изјава се доведе во склад со она што го пишуваше во Пулс 1995 година, кога кај себе подвлекуваше поинакво етничко чувство од македонското, односно кога ја проблематизираше својата етничка свест и национален интегритет, значи дека отпорот е апсолутно неопходен. Нормален, легитимен отпор од страна на македонскиот национален интегритет. Не може да се прави политичка кариера врз негирање на личниот национален идентитет.
http://www.forum.com.mk/Arhiva/Forum37/m...tervju.htm
(This post was last modified: 12-01-2012, 10:36 PM by ЈорданПетровски.)
12-01-2012, 10:32 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#11


Quote:Уште робуваме на старите поделби


Разговор со приредувачот на Зборникот документи за Тодор Александров, д-р Зоран Тодоровски

27.06.2005



Неодамна промовираната книга „Сè за Македонија” којашто содржи документи и писма на Тодор Александров и ВМРО во периодот 1919 - 1924 година ја разбранува јавноста, а се јавија и досегашните суверени толкувачи на нашето минато. Со авторот на зборникот, историчарот д-р Зоран Тодоровски се осврнуваме на делото на Александров и на одгласите по објавувањето на книгата

Според интонацијата од промоцијата на Зборникот, не се прави ли обид со валоризирањето на делото на Тодор Александров да се примени (до)сегашната југокомунистичка методологија - потенцирање на македонската државна идеја, а максимално криење на бугарското етничко чувство на нашите дејци, со што само кај нас префиксот ВМРО добива(ше) инородни идеолошки стереотипи?

- Во документите на Зборникот воопшто не се прикрива етничкото чувство. Меѓутоа, досега нашата историографија беше селективна и еднонасочна. Афирмирајќи ги комунистичките и левите струи во македонското револуционерно движење, неоправдано и ненаучно ги запоставуваше десните струи во истото движење. Таа ненаучна поделба го доведе народот, а особено нашата младина во една состојба на галиматијас. Треба да си признаеме дека 50 години во нашата историографија, во најголем дел, се пишуваа невистини од идеолошки аспект за Тодор Александров, затоа што и кај нас и во Бугарија 50 години историографијата ја диктираше една партија. Од 1990 година кога се урна еднопартискиот систем, се отворија архивите и дојдовме и до други вистини. Во овие изминати години други пишуваа и го валоризираа ликот и делото на Тодор Александров - значи тоа беа второстепени документи. Целта на овој зборник е да се презентираат изворните документи на Тодор Александров, што тој пишувал и за што тој се залагал, односно документи од прва рака, како што велиме ние историчарите.

Дел од јавноста и некои Ваши колеги историчари Ве обвинуваат дека промовирате зборник за човек кој се чувствувал како Бугарин. Кој наш револуционерен деец му противречел на Александров по тоа прашање?

- Речиси никој. Уште робуваме на поделбата на леви и десни. Во етничка, во национална смисла сите биле со исти сознанија, со иста свест. Во таа смисла не можеме да правиме разлика меѓу левите и десните. Уште робуваме на такви ненаучни и селективни поделби и ставање на црни листи, со коишто нашите историчари прикриваат одделни негативни страни на личностите што ги проучувале, на своите херои, за да не се урнат нивните митови. Па затоа тие така реагираат на зборник на документи, којшто всушност не го виделе. Тоа само говори за нивната општа човечка култура, а да не говориме за академска и историска етичност. Сè уште робуваат на старите сознанија, на приказните, и им пречат документите. Речиси сите наши дејци, од левицата и десницата во етничка смисла биле исти, сите се декларирале за Бугари. Исти биле и за самата идеја, целта на организацијата - самостојна, независна, обединета Македонија. Меѓутоа во методот и средствата за постигнување на истата цел, се разликуваа. Левите се залагаа за ослободување и создавање на автономна, независна и самостојна Македонија по легален пат, а десницата, односно Тодор Александров сметал ако не може да се дојде до слобода по легален пат, да се применат и револуционерни средства, или поточно да се дејствува преку вооружените четнички акции на организацијата. Би сакал да подвлечам, независно како некој се чувствувал, може да биде Французин, Русин, Ерменец, важно е за каква цел се борел во однос на Македонија, а тоа несомнено било, како што се потврдува од бројните документи на Тодор Александров - за самостојна, независна Македонија. Тоа е и денешниот идеал, да опстои нашата Република Македонија. Идеалот треба да биде ист и кај Албанците, Турците, Ромите, Власите, Србите. Да се зачува интегритетот на независна и суверена Република Македонија, без разлика кој како се чувствува.

Според Блаже Ристовски „Ѓорче Петров се борел за македонска национална свест и затоа бил убиен”?

- Претходно кажав дека тоа воопшто не е точно. Нека каже каде Ѓорче Петров се борел за македонска национална свест и како се декларирал. Можам да посочам стотици документи каде тој се декларира како Бугарин. Сите се декларирале како Бугари, и Мисирков. Погледенете ги текстовите на Ѓорче Петров од 1919 година во Билтенот на Привременото претставништво на бившата обединета ВМРО, а да не говориме за неговите новинарски прилози пред 1919 година. Секаде во етничка смисла се идентификува како Бугарин, исто како и сите други дејци на ВМРО. Не само што Ѓорче Петров како 20-годишно момче бил бугарски доброволец во српско-бугарската војна 1885 година, туку бил и кмет во служба на бугарската власт за време на Првата светска војна. Речиси сите дејци што припаѓале на левата струја на ВМОРО, па и Ѓорче, Димо Хаџи Димов, Арсени Јовков, Димитар Влахов и др., за време на Првата светска војна биле во служба на бугарската административна власт во Македонија како кметови и окружни началници.

Зошто бил убиен Ѓорче Петров?

- Околу убиствата треба некои работи да се разјаснат. Тоа се внатрешни, идејни судири, недоразбирања, што доведоа и до меѓусебни убиства во организацијата, не само од десната струја. Да не заборавиме, убиствата започнаа своеглаво од Јане Сандански, кога се убиени Борис Сарафов и Иван Гарванов без каква било одлука или решение на ЦК на организацијата. По Првата светска војна Ѓорче Петров беше владин службеник, односно претседател на комисијата за бегалци при бугарската влада на Стамболиски, којашто, заедно со српската влада, настојуваше да ја забрани и уништи ВМРО. Во таква политичка констелација во Бугарија, кога Земјоделската партија на Стамболиски отворено ù се заканува на ВМРО, се договара со српската влада, па дури и го потпишува Нишкиот договор во 1923 година за елиминирање на организацијата, што му останува на Тодор Александров, освен да посегнува по таквите, според него, непријатели на организацијата. Тој самиот вели: „Организацијата ќе се справи со сите непријатели на ВМРО и на Македонија”.

Новинарот Виктор Цветаноски обидувајќи се во „Утрински весник” да спротивстави бугарска (Тодор Александров) и македонска кауза, вели: „Сандански ја застапувал тезата дека треба да се работи меѓу македонскиот народ и на теренот да му се објаснува дека тој е посебен народ...”?

- Никаде Сандански нема таква изјава. Тој имал исти погледи и ставови како и другите македонски дејци од левицата и десницата, и тој се сметал за Бугарин. За него има малку документација, има повеќе другите што пишуват за него. И она малку што го напишал, кога кажува за населението во Македонија, никаде не спомнува македонски народ како посебен етнос, туку дека: „Во Македонија живеат Бугари, Турци, Албанци...”
Основно правило при проучувањето на историјата е да се обрне посебно внимание на изворот и на времето, кој го напишал или изјавил и кога, во какви политички околности. Во последните 60 години кај нас, во услови на еднопартиски комунистички систем, знаеме од каква провиниенција беа изворите и како требаше да се пишува. На пример, се цитира наводна изјава на Анастас Лозанчев: „Тодор Александров убил повеќе луѓе отколку што загинале за време на Илинденското востание”. Кој го рекол тоа? Кога го рекол? Тоа е многу значајно. Потребен е документ за потврда на веродостојноста. Тогаш и сега секој може да изјави, да каже нешто без каква било последица. Велат Тодор Александров убил стотици души. Денес никој не се прашува, по Втората светска војна нашата комунистичка власт - Тито, Колишевски, Страхил Гигов, Крсте Црвенковски, Вера Ацева - колку луѓе убиле тие? Никој не се прашува!? А, тие се народни херои, споменици им изградивме, не се чепкаат, уште се живи, имаат големи пензии. Никој не се прашува, колку луѓе испратиле на Голи Оток, колку беа стрелани и убиени без судење во Идризово. Тука не се прави никаква паралела. Кој е на власт, тој го диктира правецот на историјата и диктира какви споменици треба да се градат.

Венко Андоновски во својата колумна, божем неутрално осврнувајќи се на промоцијата на Зборникот, во најголем дел цитира автори кои негативно се произнесоа?

- По објавувањето на зборникот документи за Тодор Александаров се јавија многумина, повикани и неповикани, колумнисти и луѓе од најразлични професии. Меѓу нив и професорот по книжевност и истакнат романсиер Венко Андоновски, цитирајќи некави сознанија што ги стекнал од Катарџиев, бидејќи тој му го напиша предговорот на неговата книга „Македонија сто години по Илинденското востание”. Во едно интервју тој самиот призна колку малку знаел за нашето револуционерно минато, за неговите дејци. Неоправдано е еден македонски интелектуалец да не си ја познава сопствената историја, а да не заборавиме дека Венко Андоновски е израснат во една атмосфера, задоен од пишувањата на неговиот татко, кој наменски, со политичка директива пишуваше фељтони за тероризмот во ВМРО, за врховизмот и предавстата на Иван Михајлов. Таквиот публицистички памфлетски фељтон, што ù припаѓа на една идеологија од пред 25 години, преточен во ракопис под наслов „Сто години сегашност, публицистика за македонската кауза”, беше протуркан за објавување во 2003 година по повод 100 години Илинден.

Го открива ли Цветаноски фројдовскиот проблем на „македонската” историографска и општествена мисла, со наводната реченица на Сандански: „...треба да се работи меѓу македонскиот народ и на теренот да му се објаснува дека тој е посебен народ...” Не се ли Цветаноски и волунтаристичките толкувања на личностите од нашата историја, исход од позициите на великосрпскиот етногеограф Јован Цвииќ кој пропагирал дека македонските Славјани се флотантна маса којашто може да се преобрати во една или друга нација? Дали македонскиот народ имал несоодветно (за Цвииќ и Цветаноски) национално чувство, за некој да треба да му објасни што е?

- Што да ви кажам?! Треба со него да разговарате за овие работи. Читал, ама изгледа не дочитал или го видел тоа што сакал да го прочита. Ова се сложени работи и би требало да се изјаснат оние што имаат пристап и во документацијата и во досега објавеното.

Иван Катарџиев вели во „Утрински весник”: „Оние кои се залагаат за Тодор Александров нека ми кажат каде и кога Тодор Александров се заложил за македонскиот јазик, кога се заложил да ја поддржи книгата на Мисирков ‘За македонцките работи...’”

- Јас не познавам и други македонски дејци што се изјасниле на оваа проблематика. Нека каже истиот, кога Димо Хаџи Димов и Димитар Влахов во тие години, по Првата светска војна, како најистакнати претставници на левицата и на комунистичкото движење се изјасниле за македонско писмо и јазик, а да не говорме за Лазар Колишевски и другите наши комунисти до 1944 година, дали и тие се залагале за македонски јазик? За време на Кралството Југославија во нивните документи се велеше дека се Срби, нивните презимиња беа сменети на „иќ”. Кога овие наши прогресивни револуционери, комунисти, се побуниле и реагирале за тоа што им ги сменија презимињата? Тоа беа салонски револуционери. Дали кренале востание како што кренале комунистите во Бугарија 1923 година? Значи самите комунисти не се побуниле за својот национален идентитет. Па, до 1940-1941 година, до доаѓањето на Методија Шаторов Шарло за секретар на Партијата, Покраинскиот комитет на КПЈ за Македонија ги пишуваше своите прогласи на српски јазик. Многу прашања, многу дилеми. Овие наши историчари, наместо сами да си одговорат и да разјаснат многу дилеми, еднострано поставуваат прашања со што ја збунуваат јавноста.

Ако Катарџиев го напаѓа Тодор Александров за националното чувство, за односот кон македонскиот јазик..., не ги напаѓа ли и Гоце Делчев, Даме Груев, Пере Тошев..., кои по тие прашања имале ист став како Александров?

- Индиректно сите ги напаѓа, но еднострано, едни ги прикрива, ги селектира, а други ги оцрнува. Тој не е свесен што прави со оваа изјава. Дали тогаш имало официјално кодифицирано македонско писмо и македонски јазик? Со овие прашања тој самиот си поставува сопки.

Вашиот колега Васил Јотевски ја цитира внуката на Гоце Делчев, Лика Чопова која, според него, сметала дека Александров е виновен за убиството на нејзиниот брат Тодор Чопов?

- За вакви работи треба пошироко објаснување, зошто дошло до тоа. На убиствата погрешно им се дава етничка и терористичка димензија. Се работи за Септемвриското комунистичко востание 1923 година во Бугарија, коешто нашите историчари го нарекуваат антифашистичко. Таа влада на Бугарија не беше фашистичка, тоа беше влада на Демократскиот сговор. Каков фашизам? Пред отпочнувањето на Септемвриското востание во Бугарија, ЦК на БКП преку своите претставници и преговарачи, Димо Хаџи Димов и Арсени Јовков постигнаа договор со Тодор Александров, односно со ВМРО, таа да остане неутрална, а востанието да се крене во сите делови на Бугарија, само не во пиринскиот дел на Македонија, каде што дејствувала организацијата. Меѓутоа, при кревањето на востанието, Окружниот комитет на партијата во Горна Џумаја не се придржувал на договорот и испратил еден востанички одред во Горноџумајско и Разлошко, којшто одредите и милицијата на ВМРО го оневозможиле во дејствувањето, при што биле убиени и неколку раководители, меѓу кои братот на Лика Чопова. Дел од раководството на тие чети, каде што биле Александар Бијнов и Владимир Поп Томов биле заштитени од четите на ВМРО, односно од Алеко Паша кој раководел со Петричкиот округ и бил близок до санданистите.

Во една телевизиска емисија Владо Поповски за Зборникот рече: „Од аспект на денешното национално чувство на македонските читатели, повеќе ќе им се допадне периодот 1919 - 1924, отколку тој од 1911 - 1919 година”. Ако има „денешно”, какво е поранешното чувство на македонските „читатели”?

- Треба да ги прашаме нашите стари како се чувствувале. Мислам дека тие се чувствувале како Македонци, но во тие времиња тоа најмалку им било важно. Важно било да преживеат. За себе знам дека во моето семејство сум воспитан во македонски патриотски дух, никако повеќе. Сум имал можност порано да разговарам со луѓе од разни краишта на Македонија. Кога сум ги прашувал како се чувствувале, некои ми велеле: „Многу знам, доаѓале едни, доаѓале други”. Тоа е случај со обичниот народ, а друго била интелигенцијата. Да не заборавиме, речиси целата македонска интелигенција избега во Бугарија, каде се школуваше и работеше. Нивниот сон, нивната мечта за Македонија не престанала. Уште повеќе таму се зголемила. На сите дејци сонот им бил ослободување на Македонија. Не сум сретнал кај некој од нив таа мечта да умрела.

Густав Влахов во својата книга „На пресвртница” („Студентски збор”, 1990), за татка му и за кажува дека се чувствувал Бугарин, а во преведената книга на ЦК на ВМРО (обединета), „Предавниците на македонското дело” („Култура”, 1983), оригинално издадена во Прага 1926 година, секаде се ползува терминот македонски Бугари? Зошто Катарџиев не ги прогласи Димитар Влахов и Димо Хаџи Димов за предавници?

- Прашајте го него. Треба со него да разговарате за сите овие работи. Димитар Влахов кога во 1944 година дојде во Македонија првите говори ги држеше на бугарски јазик. Тој имаше судир со Лазар Колишевски токму на оваа линија. Затоа долго време „Предавниците на македонското дело” не беа преведени кај нас. Дури Катарџиев ги издаде во 1983 година. Димитар Влахов имаше иницијатива брошурата да се објави, но Лазар Колишевски не дозволи. Тоа се случувало во педесеттите години пред самата смрт на Димитар Влахов.

Ќе добиеме ли зборник за периодот 1911 - 1919 година?

- Бидејќи долго време работев на периодот меѓу двете светски војни, оваа документација за периодот 1919 - 1924 ми беше попристапна и попозната. Тука се концентрирани поголемиот број мемоари, меморандуми, декларации и други циркуларни писма на ЦК на ВМРО, и оттогаш почнува едно понагласено барање на организацијата раководена од Тодор Александров до европските форуми за ослободување на Македонија и создавање автономна, независна, обединета и самостојна Македонија. Целта на организацијата била независна, обединета Македонија, или Македонија како посебна политичка единица во рамки на југословенска или балканска федерација. Што се однесува до политичкиот државно-правен статус, во документите никаде нема Македонија да се приклучи кон Бугарија или кон која било соседна држава. Во периодот на балканските војни, Првата светска војна и претходно за време на Младотурската револуција, има разни талкања и фази кога се одело и кон приклучување на Македонија кон Бугарија. Тоа мора да го гледаме од аспект на политичките конотации во тие околности. И тогаш во таквите политички проценки и околности, целта била да се ослободи Македонија - во рамките на Бугарија или како автономна држава.

Кој е виновен за убиството на Тодор Александров?

- Според моето сознание, за вакви атентати и убиства не постојат документи, наредбите усно се издавале. Меѓутоа, ако ги поврземе сите моменти и настани пред убиството, можеме да дојдеме до накаков заклучок зошто дошло до убиството? Кои биле инспираторите и наредбодавците? Со потпишувањето на Мајскиот манифест, со поврзувањето на Тодор Александров со Коминтерната и со обидот да се обединат сите македонски револуционерни сили, тој на некој начин се отргна од политиката на бугарската влада. Тоа можело да значи крај на таквата соработка и свртување на бугарската влада кон нови сили и луѓе во организацијата, односно да се елиминира Тодор Александров и на негово место да се донесе друг човек кој ќе ги спроведува нивните замисли. Меѓутоа, има и такви показатели дека убистото е еден вид одмазда за убиството на Јане Сандански, за чиј наредбодавец бил сметан Тодор Александров, имајќи предвид дека Александров бил убиен од војводите на раководителот на Петричкиот округ, Алеко Пашата, кој во младоста припаѓал на Серската група, односно на Сандански. Но, сепак сметам, како и многумина историчари, дека наредбодавците се одозгора, од бугарската влада.

Некои сакаат да ја оспорат тезата на Владо Поповски за големината на Тодор Александров од рангот на Гоце Делчев?

- За Тодор Александров, како и за Гоце Делчев, има песни. Да не заборавиме дека химната на ВМРО „Изгреј зора на слободата” се изведуваше на Првото заседание на АСНОМ и се пееше до 1947 година. Историјата сè памети и сè бележи. Во периодот по убиството на Тодор Александров, значи од 1924 до 1941 година во Бугарија, меѓу македонските емигрантски и бегалски маси, тој беше најомилен и најреспектиран македонски деец. Неговата фотографија, на прославите и соборите и на сите манифестации на македонските емигрантски организации и братства во овој период, секогаш го заземаше централното место, како неизбежна иконографија, далеку пославен и од Гоце Делчев. Без разлика, сакале ние да признаеме или не, Тодор Александров беше најголема величина и уживаше најголем авторитет во организацијата. Сите го почитуваа, и оние што го убија, и левите и десните, и михајловистите и протогеровистите. Го чувствуваа како најголем авторитет, душа на организацијата, водач што се грижеше за сите морални кодекси на организацијата и за отстранување на сите негативности и посегања врз организацијата.

Зошто имало толку меѓусебни убиства во ВМРО?

- Тоа е една од слабостите на самата организација, што се реперкуира во натамошното нејзино дејствување. Внатрешните борби биле главната причина за ослабнување на самата организација, наместо нејзините сили да се насочуваат кон борбата за ослободување на Македонија. Меѓутоа, се премолчуваат и други, многи поголеми убиства и масакри на левицата, односно на комунистичкиот фактор во Бугарија и кај нас. На пример, во април 1925 година во Софија се случил познатиот атентат во црквата Св. Недела, којшто го извршија активисти на Бугарската комунистичка партија. Околу 150 бугарски генерали, високи офицери и граѓани беа убиени, а ранети околу 500 луѓе. За тоа доскоро се молчеше. А, да не говориме што притоа е разрушен еден сакрален објект од големо културно и историско значење. Значи еден терористички акт, како дело на комунистите се оправдува, се премолчува, не се критикува. Да не зборуваме за Гулази, Сибири, Голи Отоци...

http://www.tribune.eu.com/articles/79.html
16-01-2012, 03:18 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#12


Дали одовдека почнуваат меѓусебните ликвидации!!?????



[Image: 4tngur.jpg]



[Image: elckty.jpg]
17-01-2012, 03:37 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#13


[Image: 206oayf.jpg]


[Image: 10nxgly.jpg]
17-01-2012, 03:38 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#14



[Image: 156pc7k.jpg]
17-01-2012, 03:57 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#15

[Image: 2eumqyv.jpg]


[Image: scan0632.jpg]
17-01-2012, 04:12 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#16



[Image: scan0633.jpg]


[Image: scan0634.jpg]
17-01-2012, 04:20 AM
Reply
Топорчо Offline
Posting Freak
*****

Posts: 1,000
Joined: Jul 2011
Reputation: 9
#17

Йордане , според мене би било добре след като постираш интервюта или документи или било какво - да даваш барем ред или два твой коментар, та по този начин да се провокира и някаква дискусия
Без Ботев няма България
17-01-2012, 10:58 AM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#18

(17-01-2012, 10:58 AM)Топорчо Wrote: Йордане , според мене би било добре след като постираш интервюта или документи или било какво - да даваш барем ред или два твой коментар, та по този начин да се провокира и някаква дискусия



Топорчо, работиве кои ги скенирам 90% од Македонците не ги знаат. Затоа сакам првин да ги качам барем малку податоци па потоа да дискутираме.
17-01-2012, 10:03 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#19

[Image: scan0635.jpg]


[Image: scan0636.jpg]

17-01-2012, 10:24 PM
Reply
ЈорданПетровски Online
ЈорданПетровски-ЦРНИ
*****

Posts: 15,340
Joined: Mar 2010
Reputation: 36
#20


[Image: scan0637.jpg]


[Image: scan0638_1.jpg]
17-01-2012, 10:37 PM
Reply